Động cơ phòng nổ 40HP 30kW (motor chống cháy nổ 40HP 30kW, motor phòng nổ 30kW) là động cơ điện 3 pha dòng YBX3 có vỏ gang dày kiểu chịu nổ Ex d, dùng ở nơi có khí gas, hơi xăng dầu, bụi than. Motor 4 cực quay khoảng 1470 vòng/phút, dòng định mức khoảng 57,3 A ở 380V, hiệu suất khoảng 92,3%, mô-men trục khoảng 195 Nm.
Vỏ motor, nắp hộp cực và các mối ghép có khe chống cháy, giữ ngọn lửa bên trong vỏ nếu có tia lửa điện. Cấp phòng nổ thường gặp là Ex d I (hầm lò) và Ex d IIB T4 (nhà máy). Motor có bản 2 cực khoảng 2950 vòng/phút, kiểu lắp chân đế B3 và mặt bích B35, trục 55 mm.
Mục lục
1. Thông số kỹ thuật motor phòng cháy nổ 40Hp 30kw
- Số vòng quay: 1400, 1500, 2900, 3000 vòng phút
- Kiểu lắp: chân đế và mặt bích
- Dòng điện Ampe định mức (A) = 57.3
- Tần số: 50Hz
- Hiệu suất chuyển hóa thành điện năng, Eff % ƞ = 92.3
- Lực momen xoắn của trục ra motor (N.m) = 195 Nm
- Cấp cách nhiệt F
- Ký hiệu: Ex d – dòng YBX3
2. Phân loại motor phòng cháy nổ 40Hp 30kw chân đế
a. Motor phòng cháy nổ 40Hp 30kw chân đế
- Đường kính trục = 55mm
- Số vòng quay: 1400, 1500 vòng phút
- Mã motor: YBX3-200L-4 B3
b. Motor phòng cháy nổ 40Hp 30kw mặt bích
- Đường kính cốt trục = 55mm
- Đường kính ngoài mặt bích = 400mm
- Mã motor: YBX3-200L-4 B35
3. Thông số điện động cơ phòng nổ 40HP 30kW
| Thông số | Giá trị tham khảo |
| Công suất | 30kW (40HP) |
| Ký hiệu dòng | YBX3-200L-4 (4 cực) |
| Điện áp | 3 pha 380V (đấu tam giác) / 660V (đấu sao) |
| Dòng định mức ở 380V | khoảng 57,3 A |
| Dòng định mức ở 220V | khoảng 99 A (bản 220V/380V, ít gặp ở công suất này) |
| Dòng định mức ở 660V | khoảng 33 A |
| Tốc độ | khoảng 1470 vòng/phút (4 cực); khoảng 2950 vòng/phút (2 cực) |
| Mô-men định mức (4 cực) | khoảng 195 Nm |
| Hiệu suất / hệ số cos φ | khoảng 92,3% / khoảng 0,87 |
| Cấp phòng nổ | Ex d I (hầm lò), Ex d IIB T4 (nhà máy) |
| Cấp cách điện / bảo vệ | Cấp F / IP55 |
| Khởi động | Sao – tam giác hoặc khởi động mềm; dòng sao – tam giác khoảng 124 A |
| Thiết bị đóng cắt tham khảo | Aptomat khối MCCB 100 A, rơ le nhiệt dải 50 – 63 A, cáp đồng 16 – 25 mm² |
- Dòng khởi động trực tiếp khoảng 372 A ở 380V.
- Cấp nhiệt độ T4: nhiệt độ bề mặt cho phép tối đa 135 °C.
- Khe hở mối ghép chống cháy theo tem; vỏ bị nứt, sứt mẻ thì mất cấp Ex.
- Dòng điện là số tham khảo điển hình, số chính xác xem tem motor.
4. Ứng dụng động cơ phòng nổ 30kW và ví dụ bơm chuyển cồn ethanol kho bồn nhà máy cồn nhiên liệu
- Bơm chuyển cồn ethanol từ tháp chưng cất sang bồn thành phẩm, tuần hoàn pha xăng E5, E10.
- Bơm nhập, xuất dầu diesel, dầu hỏa từ sà lan lên kho xăng dầu ven sông.
- Máy khuấy bồn lớn pha dung môi, sơn công nghiệp 10–20 m³.
- Bơm cấp methanol cho dây chuyền sản xuất biodiesel, formalin.
- Máy nén khí gas, khí sinh học cỡ vừa cho lò nung, lò sấy.
a. Bơm ly tâm cồn ethanol 200 m³/giờ dùng motor phòng nổ 30kW 4 cực
- Máy: bơm ly tâm trục ngang ~200 m³/giờ, cột áp ~45 m, đường ống DN150 dài ~600 m lên bồn cao ~18 m.
- Chuyển cồn từ bồn cồn thô sang bồn cồn thành phẩm E100 2000 m³.
- Khu vực Zone 2: trạm bơm ngoài trời trong đê bao bồn; hơi cồn thoát qua van thở, phớt bơm.
- Chất gây nổ: ethanol, nhóm IIA, tự bốc cháy ~365°C, chớp cháy ~13°C.
- Motor YBX3-200L-4 30kW 4 cực ~1475 vòng/phút; tem trong ví dụ Ex pxb IIA T3 Gb (vỏ áp suất dương), bản Ex db IIB T4 Gb cũng dùng được.
b. Cách trạm bơm cồn vận hành
- Phòng điều khiển chọn bồn nguồn, bồn đích; van điện mở theo trình tự rồi mới chạy bơm.
- Bơm chạy, lưu lượng kế đo ~200 m³/giờ; bồn 2000 m³ đầy trong ~10 giờ.
- Radar mức bồn đích báo mức cao 90%, cắt bơm; mức cao cao 95% đóng van khẩn.
- Cảm biến hơi cồn quanh trạm bơm báo ở 20% LEL.
- Bồn có màng phủ nổi, van thở có ngăn lửa để giảm hơi cồn thoát ra.
c. Tính lưu lượng, cột áp và công suất motor phòng nổ 30kW
- Cột áp: cao ~18 m + tổn thất đường ống 600 m DN150 ở 200 m³/giờ ~20 m + van, lọc ~7 m ≈ ~45 m.
- Công suất thủy lực: 790 × 9,81 × (200 / 3600) × 45 ≈ ~19,4 kW.
- Hiệu suất bơm ~0,72 → ~27 kW trên trục; motor 30kW dư ~10%.
- Mô-men motor ~194 Nm; dòng ~57 A ở 380V; CB 100 A, cáp 25 mm²; khởi động mềm.
d. Vì sao chọn motor phòng nổ 30kW 4 cực cho bơm cồn
- Cột áp ~45 m, 4 cực ~1475 vòng/phút với cánh ~Ø400 mm: bơm êm, phớt bền hơn bản 2 cực.
- Ethanol nhóm IIA, tự bốc cháy ~365°C: tem IIA T3 đạt.
- Vỏ áp suất dương Ex p: thổi khí sạch vào vỏ, giữ áp dư để hơi cồn không lọt vào; hợp motor lớn, motor có quạt làm mát riêng.
- Bản Ex d IIB T4 cùng 30kW đơn giản hơn, không cần nguồn khí thổi, phù hợp trạm bơm nhỏ.
5. Ưu điểm của động cơ phòng nổ 40HP 30kW
Ưu điểm chính của động cơ phòng nổ 40HP 30kW:
- Vỏ gang, nắp hộp cực dày, chịu áp lực nổ bên trong, ngọn lửa không lọt ra ngoài.
- Hộp cực kín, ốc siết cáp chống cháy, cầu đấu bằng sứ hoặc nhựa chịu nhiệt.
- Hiệu suất khoảng 92,3%, motor chống cháy nổ 40HP chạy ca dài ít hao điện.
- Dây đồng cách điện cấp F, cấp bảo vệ IP55, chạy liên tục S1.
- Kích thước lắp theo khung 200L, trục 55 mm, thay thế motor cùng khung dễ dàng.
6. Câu hỏi thường gặp về động cơ phòng nổ 40HP 30kW
- Phương pháp chống nổ cho thiết bị điện gồm những loại nào? Có 3 hướng: chặn lửa nổ bên trong (Ex d, Ex q), không cho khí lọt vào (Ex p, Ex m, Ex o) và không sinh nguồn cháy (Ex e, Ex ec, Ex i). Motor thường dùng Ex d, Ex e, Ex ec, Ex p.
- Các kiểu bảo vệ chống nổ Ex d, Ex e, Ex p, Ex i khác nhau thế nào? Ex d: vỏ chịu được vụ nổ bên trong. Ex e: không sinh tia lửa, điểm nóng. Ex p: thổi khí sạch giữ áp dư trong vỏ. Ex i: giới hạn năng lượng mạch điện thấp tới mức không đốt cháy được khí.
- Ex p, Ex pxb là gì? Ex p là vỏ áp suất dương. pxb dùng cho Zone 1: khi mất áp dư thì cắt điện thiết bị; pyb, pzc dùng cho mức thấp hơn. Ex p hay dùng cho motor rất lớn, tủ điện đặt trong vùng nguy hiểm.
- Ex ia, Ex ib là gì, có dùng cho motor không? Ex ia, Ex ib là an toàn tia lửa (an toàn nội tại), giới hạn dòng, áp trong mạch rất nhỏ. Dùng cho cảm biến, đồng hồ, công tắc; không dùng cho motor công suất.
- Ex m, Ex o, Ex q là gì? Ex m: đổ keo bọc kín linh kiện. Ex o: ngâm linh kiện trong dầu. Ex q: đổ cát thạch anh vào vỏ. Ba kiểu này dùng cho linh kiện, biến áp nhỏ, ít gặp ở motor.
- Bơm cồn dùng motor phòng nổ nào? Ex d IIA T3 trở lên cho Zone 1 và Zone 2; Zone 2 có thể dùng Ex ec. Cồn thuộc nhóm IIA, tự bốc cháy ~365°C nên tem IIB T4 phổ biến là dư.
- Thủ tục nhập khẩu động cơ phòng nổ có gì khác motor thường? Hồ sơ hải quan như motor điện 3 pha (hợp đồng, hóa đơn, phiếu đóng gói, CO, CQ); thêm giấy chứng nhận phòng nổ (IECEx, ATEX, CNEx) để kiểm định khi đưa vào dùng.
- Motor phòng nổ 30kW dòng điện bao nhiêu? ~57 A ở 380V khi chạy. Khởi động sao – tam giác hoặc khởi động mềm, rơ le nhiệt chỉnh ~60 A.
- Lắp motor phòng nổ 30kW cho bơm cồn cần chú ý gì? Bệ bơm bê tông chắc, căn đồng tâm khớp nối, nối đất motor và thân bơm. Ống không đè lực lên thân bơm.
- Bao lâu bảo dưỡng motor phòng nổ trạm bơm cồn? 6 tháng: đo rung, nhiệt ổ bi, cách điện, kiểm tra ốc siết cáp. Bơm chạy 10 giờ mỗi ngày thì ~3 năm thay ổ bi.
- Motor Ex p cần bảo dưỡng thêm gì so với Ex d? Kiểm tra nguồn khí thổi sạch, khô; công tắc áp dư; thời gian thổi trước khi đóng điện. Mất áp dư mà motor vẫn chạy là lỗi nghiêm trọng.
- Bơm cồn chạy rung mạnh, dòng thấp hơn bình thường là lỗi gì? Thường do bơm hút khí, xâm thực: mức bồn nguồn thấp, lọc hút tắc. Cồn bay hơi mạnh ngày nóng, giữ mức hút đủ cao.
- Motor bơm cồn nhảy CB khi khởi động là lỗi gì? Thường do khởi động khi van đẩy mở hết, ống dài đầy cồn, hoặc cài thời gian sao – tam giác quá ngắn. Khởi động với van đẩy mở ~20% rồi mở dần.
