Hộp Giảm Tốc Sumitomo

Hộp giảm tốc Sumitomo là hộp số của tập đoàn Nhật Sumitomo. Hãng nổi tiếng nhất với công nghệ Cyclo Drive. Ngoài ra còn có Hyponic, Altax, Paramax và Hedcon.

Mỗi dòng dùng một kiểu bánh răng riêng. Chọn đúng dòng giúp máy chạy êm, bền và đủ lực.

1. Hộp giảm tốc Sumitomo là gì?

Hộp giảm tốc Sumitomo là bộ truyền giảm tốc, tăng mô-men xoắn. Thiết bị nằm giữa động cơ điện và máy công tác. Khi liền motor, nó được gọi là motor giảm tốc Sumitomo.

• Thương hiệu: Nhật Bản, thuộc Sumitomo Heavy Industries.
• Thế mạnh: chịu va đập tốt, tuổi thọ dài, kích thước gọn.
• Dải công suất: từ vài chục watt tới hàng trăm kW.
• Tỉ số truyền: từ 3:1 tới hàng trăm nghìn lần, tùy dòng.
• Kiểu lắp: chân đế, mặt bích, trục treo, lắp đứng.

Ở Việt Nam, hộp số Sumitomo phổ biến tại nhà máy Nhật. Thiết bị cũng hay đi kèm dây chuyền nhập khẩu đồng bộ. Vì thế nhu cầu thay thế đúng mã khá lớn.

Thị trường còn nhiều hộp số Sumitomo đã qua sử dụng. Người mua cần hiểu rõ dòng sản phẩm trước khi chọn.

Hộp giảm tốc Sumitomo kiểu trục treo HSM.

Video dưới đây giới thiệu động cơ giảm tốc Sumitomo Hyponic trục ra rỗng.

2. Các dòng hộp giảm tốc Sumitomo phổ biến

Sumitomo chia sản phẩm theo công nghệ ăn khớp. Mỗi dòng phục vụ một nhóm tải khác nhau.

a. Cyclo Drive

Cyclo Drive dùng đĩa cycloid lăn trên vòng chốt. Đây là dòng làm nên tên tuổi hãng. Dòng Cyclo 6000 có tỉ số từ 3:1 trở lên. Hộp chịu được va đập tức thời khoảng 500% mô-men định mức.

Dòng Cyclo Drive của Sumitomo.

b. Hyponic

Hyponic dùng bánh răng hypoid, trục ra vuông góc. Motor từ 15 W tới 11 kW. Tỉ số từ 5 tới 1440. Hiệu suất cao hơn hẳn trục vít bánh vít cùng cỡ.

c. Altax

Altax là hộp bánh răng trụ nghiêng, trục song song. Dòng này hợp băng tải, máy cán và tải nặng vừa.

d. Paramax

Paramax dành cho tải công nghiệp rất lớn. Mô-men định mức lên tới khoảng 552.000 Nm. Có 26 cỡ khung, trục song song hoặc vuông góc.

Paramax dùng cho tải công nghiệp cỡ lớn.

e. Hedcon

Hedcon là hộp trục vít bánh vít dạng đồng hồ cát. Kiểu răng này tăng diện tích tiếp xúc. Nhờ vậy hộp chịu tải lớn hơn trục vít thường.

Hedcon dùng răng trục vít dạng đồng hồ cát.

3. Nguyên lý Cyclo Drive của hộp số Sumitomo

Cyclo Drive giảm tốc bằng chuyển động lăn. Răng thường thì ăn khớp có trượt. Đây là điểm khác biệt lớn nhất của hãng.

• Trục vào mang cam lệch tâm.
• Cam đẩy đĩa cycloid lăn quanh vòng chốt cố định.
• Đĩa có ít hơn vòng chốt đúng một răng.
• Mỗi vòng quay trục vào, đĩa lùi lại một răng.
• Vì vậy tỉ số một cấp bằng số răng của đĩa.
• Chốt trên trục ra nhận chuyển động chậm của đĩa.

Nhiều chốt cùng chịu tải một lúc. Tải được chia cho khoảng hai phần ba chi tiết giảm tốc. Đó là lý do hộp chịu sốc tải tốt.

Hai đĩa thường lắp lệch nhau 180 độ. Cách bố trí này giúp cân bằng và giảm rung. Răng lăn còn giúp mòn chậm và ồn thấp.

Cấu tạo chung có ở trang hộp giảm tốc cyclo.

4. Ưu điểm và giới hạn của hộp giảm tốc Sumitomo

Hộp giảm tốc Sumitomo mạnh ở độ bền và sức chịu sốc. Tuy vậy, mỗi dòng đều có giới hạn riêng.

Ưu điểm

• Chịu quá tải tức thời tốt, hợp tải đổi chiều liên tục.
• Kết cấu gọn so với hộp bánh răng cùng tỉ số.
• Phôi, nhiệt luyện và gia công đồng đều giữa các lô.
• Nhiều kiểu lắp: chân đế, mặt bích, trục treo.
• Có tùy chọn trục âm, trục dương, lắp đứng, lắp ngang.
• Độ ồn và độ rung thấp khi chạy đúng tải.
• Catalog chi tiết, dễ tra hệ số làm việc.

Giới hạn

• Hiệu suất Cyclo thấp hơn hộp bánh răng trụ chút ít.
• Không tự hãm, tải nâng hạ cần phanh riêng.
• Phụ tùng chính hãng cần thời gian đặt hàng.
• Kích thước lắp không trùng với hàng cycloid phổ thông.
• Hàng nhập từ Nhật có thể dùng motor điện áp khác.
• Chi phí đầu tư ban đầu cao hơn hàng phổ thông.

5. Ứng dụng của hộp số giảm tốc Sumitomo

Hộp số Sumitomo dùng nhiều ở nơi tải nặng, chạy liên tục. Mỗi ngành thường chuộng một dòng riêng.

• Xi măng, khai khoáng: máy nghiền, băng tải dài, gầu tải.
• Thép, cán kéo: con lăn, bàn nâng, máy cắt.
• Hóa chất, xử lý nước: máy khuấy, máy gạt bùn.
• Thực phẩm, đồ uống: băng chuyền, máy trộn, máy chiết rót.
• Kho vận: băng tải hàng, xe con cầu trục.
• Tháp giải nhiệt, máy đùn: thường dùng dòng trục treo.
• Trạm trộn bê tông: cần hộp chịu tải nặng, va đập.

Tải va đập, đảo chiều liên tục hợp với Cyclo Drive. Băng tải cần trục vuông góc hợp với Hyponic. Tải rất lớn trong nhà máy nặng thường dùng Paramax.

Hộp số Sumitomo lắp cho thiết bị tải nặng.

6. Thông số cần biết khi chọn hộp giảm tốc Sumitomo

Muốn chọn đúng, cần đủ năm thông số cơ bản. Thiếu một thông số dễ dẫn tới chọn sai cỡ.

• Công suất motor: tính theo kW thực tế cần dùng.
• Tốc độ trục ra: quyết định tỉ số truyền.
• Mô-men tải: phải nhỏ hơn mô-men cho phép của hộp.
• Hệ số làm việc: tăng theo giờ chạy và mức va đập.
• Kiểu lắp, kiểu trục: chân đế, mặt bích, trục âm hay dương.

Tải êm, chạy dưới 10 giờ/ngày, hệ số khoảng 1,0. Tải va đập, chạy 24 giờ cần hệ số cao hơn nhiều. Bảng hệ số cụ thể có trong catalog từng dòng.

Cũng cần kiểm tra lực hướng kính trên trục ra. Bánh xích, puly treo xa ổ bi dễ làm gãy trục.

Số lần khởi động mỗi giờ cũng quan trọng. Khởi động dày làm hộp chịu sốc nhiều hơn tải định mức. Khi đó nên tăng hệ số làm việc.

7. Vấn đề người dùng thường gặp khi chọn hộp giảm tốc Sumitomo

Nhiều lỗi đến từ cách chọn hàng, không do chất lượng hộp. Dưới đây là các tình huống hay gặp tại Việt Nam.

• Mua hàng bãi Nhật: kiểm tra độ rơ trục, tiếng kêu.
• Motor 200 V hàng bãi: lưới 380 V cần thêm biến áp.
• Nhãn ghi 60 Hz: lưới 50 Hz làm tốc độ giảm 1/6.
• Tem mờ, mất mã: đo trục, chân đế trước khi thay.
• Thay bằng cycloid phổ thông: lỗ chân đế, tâm trục thường lệch.
• Chọn theo công suất motor: quên tính mô-men ở trục ra.
• Lắp đứng hộp loại nằm: dầu không tới ổ trên, hộp nóng.
• Hàng không rõ nguồn gốc: đối chiếu số seri trên nhãn.

Khi thay thế, quan trọng nhất là giữ đúng tốc độ ra. Sai tốc độ làm lệch nhịp cả dây chuyền.

Hộp cũ chạy lâu năm thường mòn chốt và ổ bi. Hộp như vậy vẫn quay êm khi không tải. Lỗi chỉ lộ ra khi chạy tải thật.

8. Đọc mã hộp giảm tốc Sumitomo Cyclo

Mã Cyclo cho biết kiểu lắp, cỡ khung và tỉ số. Đọc đúng mã giúp thay thế nhanh, ít sai.

• Nhóm chữ đầu: dòng sản phẩm, kiểu lắp, có motor hay không.
• Chữ H: thường là lắp nằm ngang chân đế.
• Chữ V: thường là lắp đứng mặt bích.
• Chữ M cuối nhóm: hộp liền motor.
• Nhóm số bốn chữ số: cỡ khung, ví dụ 6100, 6120.
• Số cuối cùng: tỉ số truyền, ví dụ 59, 87.

Hộp hai cấp có cỡ khung dạng ghép, ví dụ 6125DA. Gặp mã lạ, nên đối chiếu catalog đúng thế hệ sản phẩm.

Nhãn còn ghi công suất, tốc độ, điện áp, tần số. Hãy chụp lại nhãn trước khi tháo hộp. Nhãn bị sơn đè thì dùng dung môi lau nhẹ.

9. Kiểu lắp và kiểu trục của hộp giảm tốc Sumitomo

Kiểu lắp quyết định cách hộp gắn vào máy. Chọn sai kiểu lắp thường phải làm lại bệ đỡ.

• Chân đế nằm ngang: phổ biến nhất, hợp băng tải, máy trộn.
• Mặt bích: gắn thẳng vào thân máy, tiết kiệm chỗ.
• Lắp đứng: hợp máy khuấy, trục ra hướng xuống.
• Trục treo: hộp treo trên trục máy, có tay đòn chống xoay.
• Trục dương: trục đặc, lắp khớp nối, puly hoặc nhông.
• Trục âm: lỗ rỗng, lồng thẳng vào trục máy.

Hộp lắp đứng có cách bôi trơn khác hộp nằm. Vì vậy không nên tự xoay hộp sang tư thế khác.

10. So sánh hộp giảm tốc Sumitomo với các công nghệ khác

Sumitomo thuộc nhóm thương hiệu cao cấp như SEW, Nord, Bonfiglioli. Điểm riêng của hãng là công nghệ Cyclo.

Hãng châu Âu mạnh ở hộp trục song song nhiều tầng. Có thể xem thêm motor SEW và motor Nord. Các nhóm khác có ở danh mục hộp giảm tốc.

Chi phí thấp hơn có hộp giảm tốc trục vít bánh vít. Bộ liền motor có ở nhóm động cơ giảm tốc.

11. Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc Sumitomo

• Hộp giảm tốc Sumitomo sản xuất ở đâu?
  Thương hiệu của Nhật. Nhà máy đặt ở Nhật và nhiều nước khác.
• Hộp số Sumitomo có tự hãm không?
  Cyclo và Hyponic không tự hãm. Tải nâng hạ cần thêm phanh motor.
• Hộp giảm tốc Sumitomo Cyclo lắp đứng được không?
  Được, nhưng phải chọn đúng kiểu lắp đứng ngay từ đầu.
• Tỉ số truyền lớn nhất của Cyclo là bao nhiêu?
  Một cấp tới khoảng 119:1. Ghép nhiều cấp đạt hàng trăm nghìn lần.
• Motor Sumitomo hàng Nhật chạy lưới Việt Nam được không?
  Được nếu điện áp phù hợp. Tần số 50 Hz làm tốc độ giảm.
• Hộp Sumitomo có thay lẫn hộp cycloid phổ thông không?
  Thường không lắp lẫn trực tiếp. Cần đo lại kích thước lắp.
• Hyponic khác hộp trục vít ở điểm nào?
  Hyponic dùng răng hypoid nên hiệu suất cao hơn, ít nóng hơn.
• Hộp giảm tốc Sumitomo hợp với tải nào nhất?
  Tải va đập, đảo chiều, chạy liên tục nhiều giờ mỗi ngày.
• Sumitomo có những dòng hộp giảm tốc nào?
  Các dòng chính gồm Cyclo (cycloid), Hyponic (bánh răng hypoid), Paramax (hộp công nghiệp cỡ lớn) và Buddybox (bánh răng côn).
• Cyclo 6000 là gì?
  Đây là dòng hộp cycloid hiện hành của Sumitomo, có cả kiểu chân đế, mặt bích, một cấp và hai cấp.
• Paramax dùng cho loại tải nào?
  Paramax là hộp bánh răng trục song song hoặc trục vuông góc cỡ lớn, dùng cho tải nặng như máy nghiền, băng tải dài, máy cán.
• Hiệu suất hộp Sumitomo Cyclo là bao nhiêu?
  Một cấp đạt khoảng 90–95%.
• Hộp giảm tốc Sumitomo chạy biến tần được không?
  Được. Nhiều motor Sumitomo được thiết kế sẵn cho vận hành với biến tần.
• Hyponic có tỉ số truyền bao nhiêu?
  Hyponic có tỉ số từ khoảng 1/5 đến 1/1440 tùy số cấp.
• Buddybox là gì?
  Buddybox là hộp bánh răng côn trục vuông góc, có bản trục rỗng, lắp được vào nhiều dòng hộp Sumitomo.

Ngoài loại này, nhóm hộp giảm tốc còn có các dòng sau:

• Hộp Giảm Tốc Trục Vít Bánh Vít
• Hộp Số Giảm Tốc WPA
• Hộp Số Giảm Tốc WPS
• Hộp Giảm Tốc WPDA
• Hộp Giảm Tốc WPDS
• Hộp Giảm Tốc NMRV
• Hộp Giảm Tốc Đài Loan
• Hộp Giảm Tốc Vít Nâng Hạ
• Hộp Giảm Tốc Bánh Răng Côn
• Hộp Giảm Tốc F Trục Song Song
• Hộp Giảm Tốc 2 Cấp
• Hộp Giảm Tốc ZQ
• Hộp Giảm Tốc Cyclo