Hộp giảm tốc 2 đầu ra (hộp giảm tốc 2 trục ra, hộp số 2 cốt ra) là hộp số trục vít – bánh vít có trục ra xuyên qua bánh vít và nhô ra hai phía đối xứng, cho hai đầu trục cùng tốc độ để kéo đồng thời 2 băng tải, 2 cơ cấu kéo hoặc 2 bồn khuấy. Các dòng thông dụng là WPDS (trục vào mặt bích lắp motor), WPWA, WPWS (trục vào cốt dương) từ size 50 tới size 175, ghép motor 0.18kW tới 7.5kW, trục ra 17 – 60 mm.
Tỉ số truyền thông dụng 1/10 – 1/60, tốc độ trục ra khoảng 140 – 23 vòng/phút với motor 4 cực.
Mục lục
1. Nguyên lý hoạt động hộp giảm tốc 2 đầu ra
Hộp giảm tốc 2 đầu ra (hoặc còn gọi là hộp giảm tốc hộp số 2 cốt ra) là một thiết bị truyền động được sử dụng để chuyển đổi và điều chỉnh tốc độ quay từ một động cơ vào hai trục ra cùng một lúc.
Nguyên lý hoạt động của hộp số motor 2 đầu ra cụ thể như sau:
- Trục vào cốt dương được kết nối với nguồn năng lượng hoặc động cơ, truyền Moment xoắn vào hộp giảm tốc.
- Bộ truyền động có một số lượng bánh răng và bộ truyền động khác được lắp đặt. Các bánh răng này tương tác với nhau và với các bộ phận khác để chuyển đổi và điều chỉnh tốc độ quay.
- Bộ giảm tốc giảm tốc độ quay từ trục vào cốt dương và tạo ra tốc độ quay thích hợp cho hai trục ra cốt dương. Hai đầu trục ra nằm trên cùng một trục xuyên qua bánh vít, nên luôn quay cùng tốc độ; nhìn từ mỗi đầu thì chiều quay ngược nhau.
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra có hai trục ra cốt dương cùng một lúc. Trục ra cốt dương nhận tốc độ quay đã được giảm từ bộ giảm tốc và truyền năng lượng đến hai thiết bị hoặc hệ thống khác.
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra thường sử dụng dầu hoặc chất bôi trơn tương tự để giảm ma sát và làm mát các bộ phận chuyển động bên trong. Hệ thống lưu thông dầu đảm bảo việc bôi trơn liên tục và giữ nhiệt độ hoạt động ổn định.
Mời xem video hộp giảm tốc 2 đầu ra, WPDS, tỉ số truyền 10, 20, 30, 40, 50, 60 dưới đây:
2. Phân loại hộp giảm tốc 2 đầu ra
a. Hộp số 2 đầu ra gắn motor 0.18kw
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 50 lắp với motor 0,18kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 17mm, rãnh cavet: 6mm
- Tổng dài: 330mm
- Tổng cao: 176 mm
- Kích thước chân đế: 120x140mm
- Đường kính bích vào: 140mm
b. Hộp số 2 đầu ra gắn motor 0.37kw
c. Loại 1: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào trục dương size 60
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA size 60 lắp với motor 0,37kw
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWS size 60 lắp với motor 0,37kw
d. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 60
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 60 lắp với motor 0.37kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 22mm, rãnh cavet: 6mm
- Tổng dài: 382mm
- Tổng cao hộp số: 202mm
- Kích thước chân đế: 150x130mm
- Đường kính bích vào: 160mm
e. Hộp giảm tốc 2 đầu ra gắn motor 0.75kw
f. Loại 1: Hộp số 2 cốt ra WP size 70
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA size 70 gắn motor 0.75kw
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWS size 70 gắn motor 0.75kw
g. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 70
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 70 lắp với motor 0.75kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 28mm, rãnh cavet: 6mm
- Tổng dài: 452mm
- Tổng cao: 315mm
- Kích thước chân đế: 150x190mm
- Đường kính bích vào: 200mm
h. Hộp giảm tốc 2 đầu ra lắp motor 1.1kw
i. Loại 1: Hộp số 2 cốt ra WP size 80
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA size 80 lắp motor 1.1kw
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWS size 80 lắp motor 1.1kw
Ngoài ra motor 1.1kw còn lắp được với hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA, WPWS size 100.
j. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 80
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 80 lắp với motor 1.1kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 32mm, rãnh cavet: 10mm
- Tổng dài: 490mm
- Tổng cao: 360mm
- Kích thước chân đế: 170x220mm
- Đường kính bích vào: 200mm
k. Hộp giảm tốc 2 đầu ra lắp với động cơ 1.5kw
l. Loại 1: Hộp số 2 cốt ra WP size 100
Động cơ điện 1.5kw còn lắp được với hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA, WPWS size 80, size 100.
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA size 100 lắp với động cơ 1.5kw
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWS size 100 lắp với động cơ 1.5kw
m. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 100
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 100 lắp với motor 1.5kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 32mm, rãnh cavet: 10mm
- Tổng dài: 515mm
- Tổng cao: 360mm
- Kích thước chân đế: 170x220mm
- Đường kính bích vào: 200mm
n. Hộp giảm tốc 2 đầu ra lắp motor 2.2kw
o. Loại 1: Hộp số 2 đầu ra WP size 120
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWA size 120 lắp motor 2.2kw
Hộp giảm tốc 2 đầu ra WPWS size 120 lắp motor 2.2kw
p. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích
a) Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 100
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 100 lắp với motor 2.2kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 38mm, rãnh cavet: 10mm
- Tổng dài: 570mm
- Tổng cao: 334mm
- Kích thước chân đế: 190x270mm
- Đường kính bích vào: 200mm
b) Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 120
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 120 lắp với motor 2.2kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 45mm, rãnh cavet: 12mm
- Tổng dài: 655mm
- Tổng cao: 470mm
- Kích thước chân đế: 230x320mm
- Đường kính bích vào: 250mm
q. Hộp giảm tốc 2 trục ra size 90, 120 lắp motor 3kw
r. Loại 1: Hộp số 2 đầu ra WP size 120
Hộp giảm tốc 2 trục ra WPWA size 120 lắp motor 3kw
Hộp giảm tốc 2 trục ra WPWS size 120 lắp motor 3kw
s. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 120
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 120 lắp với motor 3kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 45mm, rãnh cavet: 12mm
- Tổng dài: 655mm
- Tổng cao: 470mm
- Kích thước chân đế: 230x320mm
- Đường kính bích vào: 250mm
t. Motor giảm tốc 2 đầu ra lắp motor 4kw (3.7kw)
u. Loại 1: Hộp giảm tốc 2 đầu ra WP size 135
Hộp giảm tốc 2 cốt ra WPWA size 135 lắp motor 4kw (3.7kw)
Hộp giảm tốc 2 cốt ra WPWS size 135 lắp motor 4kw (3.7kw)
v. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 135
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 135 lắp với motor 4kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 55mm, rãnh cavet: 16mm
- Tổng dài: 715mm
- Kích thước chân đế: 250x350mm
- Đường kính bích vào: 250mm
w. Động cơ giảm tốc 2 trục ra lắp motor 5.5kw
x. Loại 1: Hộp giảm tốc 2 đầu ra WP size 155
Hộp giảm tốc 2 trục ra WPWA size 155 lắp motor 5.5kw
Hộp giảm tốc 2 trục ra WPWS size 130, 155 lắp motor 5.5kw
y. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 155
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 155 lắp với motor 5.5kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 60mm, rãnh cavet: 18mm
- Tổng dài: 838mm
- Kích thước chân đế: 215x390mm
- Đường kính bích vào: 300mm
z. Mô tơ giảm tốc 2 cốt ra gắn motor 7.5kw
z. Loại 1: Hộp giảm tốc 2 đầu ra WP size 175
Hộp giảm tốc 2 cốt ra WPWA size 175 motor 7.5kw
Hộp giảm tốc 2 cốt ra WPWS size 175 motor 7.5kw
z. Loại 2: Hộp số 2 đầu ra WP trục vào mặt bích size 175
Hộp số động cơ 2 đầu ra WPDS size 175 lắp với motor 7.5kw
Thông số kỹ thuật:
- Đường kính trục ra: 60mm, rãnh cavet: 18mm
- Tổng dài: 838mm
- Kích thước chân đế: 215x390mm
- Đường kính bích vào: 300mm
Hộp giảm tốc 2 đầu ra trục ra tải nặng:
3. Cách tính lực kéo hộp giảm tốc 2 đầu ra
Để tính mô-men xoắn (lực kéo) ở trục ra hộp giảm tốc 2 đầu ra, cần biết mô-men đầu vào, tỉ số truyền và hiệu suất hộp trục vít. Công thức cơ bản:
Mô-men trục ra (Nm) = Mô-men đầu vào x Tỉ số truyền x Hiệu suất; trong đó mô-men đầu vào = 9550 x công suất motor (kW) / tốc độ motor (vòng/phút). Lực kéo ở tang hoặc nhông (N) = Mô-men trục ra / bán kính (m).
Trong đó:
- Moment xoắn đầu vào (Tin): Là moment xoắn được cung cấp bởi nguồn năng lượng hoặc động cơ được kết nối với trục vào cốt dương của hộp giảm tốc. Đơn vị của moment xoắn thường là Nm (Newton-meter) hoặc lb-ft (pound-feet).
- Tỉ số giảm tốc (GR): Là tỉ lệ giữa tốc độ quay trục vào cốt dương và tốc độ quay của các trục ra cốt dương trong hộp giảm tốc. Tỉ số giảm tốc được tính bằng cách chia số vòng quay của trục vào cho số vòng quay của các trục ra. Tỉ số giảm tốc là một số không có đơn vị. Hiệu suất hộp trục vít khoảng 0,85 ở 1/10 và giảm dần còn khoảng 0,55 ở 1/60.
Trên đây là những thông tin quan trọng về hộp giảm tốc 2 đầu ra. Mời tham khảo các loại hộp giảm tốc thông dụng khác dưới đây.
4. Thông số size, motor và trục ra hộp giảm tốc 2 đầu ra
| Size hộp WP | Motor lắp | Trục ra (mm) | Chân đế (mm) | Bích vào WPDS (mm) |
| WPDS 50 | 0.18kW | 17 | 120 x 140 | 140 |
| WPDS 60 | 0.37kW | 22 | 150 x 130 | 160 |
| WPDS 70 | 0.75kW | 28 | 150 x 190 | 200 |
| WPDS 80 | 1.1kW | 32 | 170 x 220 | 200 |
| WPDS 100 | 1.5kW, 2.2kW | 32 – 38 | 170 x 220 / 190 x 270 | 200 |
| WPDS 120 | 2.2kW, 3kW | 45 | 230 x 320 | 250 |
| WPDS 135 | 4kW (3.7kW) | 55 | 250 x 350 | 250 |
| WPDS 155 | 5.5kW | 60 | 215 x 390 | 300 |
| WPDS 175 | 7.5kW | 60 – 65 | 215 x 390 | 300 |
Mô-men tổng ở trục ra theo motor 4 cực (hiệu suất trục vít khoảng 75% ở 1/20, 65% ở 1/40, 55% ở 1/60):
| Motor ghép | Dòng ở 380V | 1/20 – 70 vòng/phút | 1/40 – 35 vòng/phút | 1/60 – 23 vòng/phút |
| 0.37kW | khoảng 1,0 – 1,1 A | khoảng 38 Nm | khoảng 66 Nm | khoảng 83 Nm |
| 0.75kW | khoảng 1,8 – 2,0 A | khoảng 77 Nm | khoảng 133 Nm | khoảng 169 Nm |
| 1.5kW | khoảng 3,4 – 3,7 A | khoảng 153 Nm | khoảng 266 Nm | khoảng 338 Nm |
| 2.2kW | khoảng 4,8 – 5,2 A | khoảng 225 Nm | khoảng 390 Nm | khoảng 495 Nm |
| 4kW | khoảng 8,2 – 8,8 A | khoảng 409 Nm | khoảng 709 Nm | khoảng 900 Nm |
- Mô-men trong bảng là tổng của hai đầu trục ra.
- Hai đầu cùng mang tải: mỗi đầu nhận một phần mô-men tổng.
- Mô-men cho phép từng size: xem nhãn/catalog hộp số.
- Biến tần chọn theo công suất motor; motor tới 2.2kW chạy được biến tần vào 1 pha 220V (đấu tam giác).
5. Cấu tạo hộp số 2 đầu ra
- Vỏ hộp gang đúc, có chân đế và nút thăm dầu, nút xả dầu.
- Trục vào là trục vít thép tôi cứng: cốt dương (WPWA, WPWS) hoặc lỗ lắp motor mặt bích (WPDS).
- Bánh vít bằng đồng ăn khớp với trục vít, giảm tốc độ theo tỉ số truyền.
- Trục ra xuyên qua bánh vít, nhô ra hai bên, mỗi đầu có rãnh then.
- Vòng bi, phớt chặn dầu ở hai đầu trục ra và trục vào.
6. Ứng dụng của hộp giảm tốc 2 trục ra
Hộp giảm tốc 2 đầu ra dùng khi một motor phải kéo hai cơ cấu cùng tốc độ:
- Kéo đồng thời 2 băng tải song song, 2 dây chuyền cấp liệu chạy đồng tốc.
- Cơ cấu nâng hạ 2 bên bằng vít me, kích nâng đồng bộ sàn nâng, bàn nâng.
- Máy khuấy 2 bồn, máy trộn 2 trục cánh, máy nhào bột hai cánh.
- Cuộn rèm, cuộn bạt, cuộn lưới hai đầu cho nhà kính, trại chăn nuôi.
- Hộp số 2 cốt ra cho cửa cống 2 trục vít, cửa phai thủy lợi.
- Xe con cầu trục kéo hai bánh, cơ cấu di chuyển hai ray đồng bộ.
7. Ưu điểm của hộp số giảm tốc 2 đầu ra
- Một motor kéo hai phía, hai đầu luôn cùng tốc độ.
- Bớt một bộ motor, tủ điện, giảm chi phí và chỗ lắp.
- Hộp trục vít một cấp tỉ số lớn, gọn, chạy êm.
- Tỉ số lớn có khả năng tự hãm một phần khi dừng ở tải nhẹ.
- Nhiều size từ 50 tới 175, trục ra 17 – 65 mm.
8. Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc 2 đầu ra
a) Cho người sắp mua, khảo giá hộp giảm tốc 2 đầu ra
- Hai đầu trục hộp giảm tốc 2 đầu ra có quay cùng tốc độ không? Có. Hai đầu là 2 đầu của cùng 1 trục bánh vít, cùng tốc độ, quay ngược chiều nhau khi nhìn từ 2 phía. Tỉ số 1/20 ra 70 v/p ở cả hai đầu.
- Mô-men hộp giảm tốc 2 đầu ra chia đều cho 2 bên không? Không tự chia đều. Mô-men trong bảng là tổng của 2 đầu. Ví dụ 1.5kW ở 1/40 khoảng 266 Nm tổng; tải 2 bên lệch nhau thì bên nặng nhận nhiều hơn, có thể tới gần toàn bộ 266 Nm.
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra dùng cho máy nâng 2 bên được không? Được. Hộp đặt giữa, 2 trục nối ra 2 tang hoặc 2 vít me, 2 bên nâng đồng bộ. Tải treo thì dùng motor có thắng, tỉ số 1/40–1/60.
- Chọn WPDS hay WPWS cho hộp giảm tốc 2 đầu ra? WPDS khi ghép motor mặt bích trực tiếp, gọn. WPWS trục vào cốt dương, nối motor qua puly hoặc khớp nối, dễ thay motor khác cỡ.
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra size 100 lắp motor nào? Motor 1.5kW hoặc 2.2kW, trục ra 32–38 mm, bích vào 200 mm. Motor 3kW chuyển sang size 120, trục 45 mm.
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra có tự hãm không cho tải quay ngược không? Có ở tỉ số 1/60, hiệu suất khoảng 55%, tự hãm tĩnh khá tốt. Tỉ số 1/10–1/30 không tự hãm, tải nặng sẽ kéo trục quay ngược khi tắt motor.
b) Cho người mới mua hộp giảm tốc 2 đầu ra, cần dùng cho đúng
- Nối 2 trục ra hộp giảm tốc 2 đầu ra bằng gì? Khớp nối mềm mỗi bên. Trục truyền dài trên 1.5 m cần gối đỡ giữa nhịp. Căn đồng tâm từng bên dưới 0.1 mm.
- Dòng định mức motor lắp hộp giảm tốc 2 đầu ra bao nhiêu? Ở 380V: 0.37kW khoảng 1.0–1.1 A, 0.75kW 1.8–2.0 A, 1.5kW 3.4–3.7 A, 2.2kW 4.8–5.2 A, 4kW 8.2–8.8 A. Chỉnh rơ le nhiệt theo tem motor.
- Lắp hộp giảm tốc 2 đầu ra trục đứng được không? Được. Hộp trục vít cần châm dầu theo tư thế lắp, nút thở đặt trên cùng. Lắp trục vít nằm trên bánh vít thì châm dầu ngập bánh vít tối thiểu 1/3.
c) Cho người đã dùng hộp giảm tốc 2 đầu ra, cần bảo trì
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra dùng dầu gì? Dầu trục vít VG320 hoặc VG460. Bánh vít đồng mòn nhanh với dầu bánh răng thường, nhất là khi hộp nóng trên 70°C.
- Có cần kiểm tra cả 2 phớt trục ra hộp giảm tốc 2 đầu ra không? Có. Mỗi 3 tháng xem cả 2 đầu. Một đầu rỉ dầu thì mức dầu tụt, cả hộp thiếu dầu.
- Khớp nối 2 bên hộp giảm tốc 2 đầu ra bao lâu thay cao su? Khi cao su nứt, bong, thường 1–2 năm. Cao su hỏng 1 bên làm lệch đồng bộ 2 bên, tải nghiêng.
d) Cho người dùng hộp giảm tốc 2 đầu ra mắc lỗi, cần cách sửa
- Hai bên máy nâng dùng hộp giảm tốc 2 đầu ra chạy lệch nhau là sao? Khớp nối trượt hoặc then lỏng ở 1 bên. Kiểm tra then và vít khóa từng khớp. Hai vít me khác bước ren cũng gây lệch.
- Hộp giảm tốc 2 đầu ra nóng trên 90°C là lỗi gì? Thiếu dầu, sai dầu hoặc tải vượt mô-men. Kiểm tra dầu trước. Dầu đủ thì đo dòng motor, vượt dòng tem là quá tải.
- Trục ra hộp giảm tốc 2 đầu ra bị rơ dọc trục thì sửa được không? Được. Thay cặp vòng bi côn trục bánh vít, chỉnh khe hở dọc khoảng 0.05–0.1 mm. Rơ lớn làm bánh vít ăn khớp lệch, mòn nhanh.
