Động cơ rung 1.1kW (motor rung 1.5HP, đầm rung 1.1kW) là cấp công suất bắt đầu bước sang thiết bị rung công nghiệp cỡ trung: sàng rung hai tầng, máng cấp liệu vài mét, bàn rung đúc cấu kiện bê tông và silo chứa trên một tấn vật liệu. Ở cấp này có ba lựa chọn chính: ZW-5 lực cố định khoảng 9 kN (bản 1 pha 220V và 3 pha 380V), CVM-1300/3 2 cực lực 13 kN và CVM-1700/4 4 cực lực 17 kN, cả hai mã CVM đều chỉnh được lực rung.
Bài viết so sánh chi tiết từng mã motor rung cấp 1,1 kW theo tem và bản vẽ, cách đọc công suất vào và ra, tính mô-men tĩnh, biên độ, khối lượng rung được, và những lưu ý lắp đặt riêng cho motor nặng 13–70 kg.
Động cơ rung 1.1kW là động cơ điện không đồng bộ rotor lồng sóc, công suất cấp 1,1 kW (1.5HP), hai đầu trục lắp khối lệch tâm sinh lực ly tâm quay tròn để làm rung thiết bị gắn cùng. Đại lượng dùng để chọn motor là lực ly tâm (kN) và mô-men tĩnh (kg·cm), công suất chỉ là hệ quả của kích thước khối lệch tâm và tốc độ quay. Ba hướng chọn ở cấp 1,1 kW:
Motor nền cùng cấp công suất thuộc nhóm motor điện 3 pha 1.5HP 1.1kW, nhưng motor rung có trục, ổ bi và vỏ thiết kế riêng để chịu lực hướng kính liên tục rất lớn.
Bảng thông số các mã
| Mã hàng | Nguồn điện | Số cực | Lực ly tâm | Công suất | Dòng định mức | Khối lượng | Kích thước / chân đế |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ZW-5 1 pha (tem Y1-1.1KW 1.5HP) | 1 pha 220V | 2 cực | ≈ 9 kN (cố định) | 1,1 kW | 5,2 A | 13,3 kg | dài 390, thân Ø190; chân 160 × 140, lỗ 14 |
| ZW-5 3 pha (tem Y3-1.1KW) | 3 pha 380V | 2 cực | ≈ 9 kN (cố định) | 1,1 kW | 2 A | 13,2 kg | khung ZW-5 |
| CVM-1300/3 (tương đương MVE 1300/3) | 3 pha 220/380V | 2 cực, 3.000 v/ph | 13 kN → 2,6 kN | vào 1,3 / ra 1,1 kW | 2,44 A (380V) | 24,5 kg | 362 × 208; chân 120 × 170 |
| CVM-1700/4 | 3 pha 220/380V | 4 cực, ~1.500 v/ph | 17 kN → 3,4 kN | vào 1,3 / ra 1,1 kW | 2,09 A (380V) | 68,8 kg | 453 × 229; chân 140 × 190 |
Đọc công suất và điện áp trên tem cho đúng
Tem dòng CVM ghi riêng công suất điện vào (Input Power) và công suất cơ ra (Output Power). CVM-1300/3 và CVM-1700/4 cùng ghi vào 1,3 kW, ra 1,1 kW; đó là lý do một số tài liệu gọi CVM-1300/3 là "1,1–1,3 kW". Để chọn aptomat, rơ le nhiệt và biến tần, dùng dòng định mức và công suất vào; để gọi tên cấp motor, dùng công suất ra 1,1 kW.
Điện áp "220/380V" trên tem CVM là của motor 3 pha: đấu tam giác Δ khi dùng lưới 3 pha 220V, đấu sao Y khi dùng lưới 3 pha 380V. Chỉ ZW-5 bản Y1 mới chạy trực tiếp điện 1 pha 220V. Ký hiệu Y1 và Y3 trên tem ZW lần lượt chỉ bản 1 pha và 3 pha.
Ảnh có bốn hình: motor rung vỏ xanh, motor rung vỏ cam và hai hình cắt lớp. Ở hình cắt, stator quấn dây nằm trong vỏ, rotor lắp trên trục, hai ổ bi đỡ hai đầu trục, khối lệch tâm nằm ở hai đầu trục và hộp đấu dây ở trên thân.
Motor rung không có bộ điều khiển, cảm biến hay mạch điện tử bên trong. Muốn đổi tần số rung phải dùng biến tần đặt ngoài (bản 3 pha); muốn đổi lực rung trên CVM thì chỉnh khối lệch tâm.
Lực ly tâm, mô-men tĩnh và biên độ
Lực ly tâm F = m·r·ω², trong đó m·r là mô-men tĩnh của khối lệch tâm, ω là vận tốc góc. Tính ngược từ lực tối đa của từng mã:
| Mã | Tốc độ tính | Lực tối đa | Mô-men tĩnh ≈ | Tần số rung | Biên độ đỉnh–đỉnh trên máy 500 kg ≈ | Gia tốc trên máy 500 kg ≈ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ZW-5 | 2.900 v/ph | 9 kN | 9,8 kg·cm | ≈ 48 Hz | 0,39 mm | 1,8 g |
| CVM-1300/3 | 3.000 v/ph | 13 kN | 13,2 kg·cm | ≈ 50 Hz | 0,53 mm | 2,7 g |
| CVM-1700/4 | 1.500 v/ph | 17 kN | 68,9 kg·cm | ≈ 25 Hz | 2,8 mm | 3,5 g |
Biên độ được ước lượng bằng 2 × mô-men tĩnh / khối lượng tham gia rung, gia tốc bằng lực / khối lượng, áp dụng cho máy đặt trên lò xo mềm. Bảng cho thấy rõ: CVM-1300/3 và CVM-1700/4 có cùng công suất, gia tốc chênh không nhiều, nhưng biên độ của mã 4 cực lớn hơn khoảng 5 lần.
Cấp 1,1 kW gồm ZW-5 lực cố định (bản 1 pha và 3 pha) cùng hai mã chỉnh được lực CVM-1300/3 và CVM-1700/4.
ZW-5 là mã lực cố định của cấp 1,1 kW. Lực khoảng 9 kN, trong khi khối lượng chỉ khoảng 13 kg nên vẫn dễ gắn lên tấm đầm hoặc bàn rung.
Ảnh là ZW-5 bản 1 pha, tem Y1-1.1KW 1.5HP, 220V, dòng 5,2 A, khối lượng 13,3 kg, lực khoảng 9 kN. Kích thước dài 390 mm, thân đường kính 190 mm, chân đế khoảng cách lỗ 160 × 140 mm, lỗ 14 mm. Mức "450 kg" trên ảnh là ước lượng cho vật liệu tơi xốp.
Với điện sinh hoạt, dòng 5,2 A khi chạy là mức tải vừa; lúc khởi động dòng có thể lên khoảng 4–6 lần (khoảng 20–30 A trong vài giây) vì phải tăng tốc khối lệch tâm. Nên dùng aptomat riêng khoảng 16 A, dây đồng 2,5 mm², tránh kéo dây dài tiết diện nhỏ. Điện áp khi chạy nên giữ từ khoảng 200V trở lên, nếu thấp hơn motor dễ ì lúc khởi động và nóng. Tụ trong hộp tụ khi thay phải đúng giá trị µF và điện áp như tụ cũ. Có thể tham khảo thêm các loại motor chạy điện sinh hoạt ở nhóm động cơ điện 1 pha.
Ảnh là ZW-5 bản 3 pha, tem Y3-1.1KW, 380V, dòng 2 A, khối lượng 13,2 kg. So với bản 1 pha, bản 3 pha không có tụ, khởi động nhẹ hơn, dòng mỗi pha chỉ khoảng 2 A và chạy được với biến tần để điều chỉnh tốc độ.
Video giới thiệu dòng động cơ rung ZW:
Video thực tế động cơ rung ZW 1,1kW 1.5HP bản 3 pha, 2900–3000 vòng/phút:
Ứng dụng phù hợp với ZW-5
Video động cơ rung ZW cấp 1,1 kW khi chạy thực tế:
CVM-1300/3 là mã 2 cực của cấp 1,1 kW, lực lớn hơn ZW-5 khoảng 45% và chỉnh được lực. Số "1300" chỉ lực khoảng 1.300 kgf (13 kN), "/3" chỉ 3.000 v/ph; mã tương đương theo cách đặt tên dòng MVE (OLI, Ý) là MVE 1300/3.
Ảnh là CVM-1300/3 ghi "1,1–1,3 kW": tem có công suất vào 1,3 kW, công suất ra 1,1 kW, lực 13 kN, dòng 2,44 A, tốc độ 3.000 v/ph, khối lượng 24,5 kg. Kích thước 362 × 208 mm, chân đế khoảng cách lỗ 120 × 170 mm. Lực chỉnh từ 13 kN xuống 2,6 kN; mức "650 kg" là ước lượng cho vật liệu tơi xốp.
Ứng dụng hợp với CVM-1300/3
Vỏ CVM-1300/3 chỉ dài 362 mm, rất gọn so với lực 13 kN; điều này cũng có nghĩa lực tập trung trên chân đế nhỏ 120 × 170 mm. Tấm đế nên dày khoảng 16–20 mm, có gân.
CVM-1700/4 cho lực lớn nhất trong cấp 1,1 kW và biên độ lớn nhất, là lựa chọn quen thuộc cho sàng cát, sàng đá và sàng phân loại nông sản.
Ảnh là CVM-1700/4 công suất 1,1 kW, lực 17 kN, khối lượng 68,8 kg; kích thước 453 × 229 mm, chân đế khoảng cách lỗ 140 × 190 mm; ảnh ghi ước lượng khoảng 850 kg vật liệu. Ảnh này không thể hiện tem; theo tem của cùng mã, công suất vào 1,3 kW, ra 1,1 kW, dòng 2,09 A ở 380V, lực chỉnh từ 17 kN xuống 3,4 kN.
Video thực tế motor rung 4 cực CVM-1700/4 1,1 kW, lực 17 kN:
Vì sao chọn CVM-1700/4?
Mô-men tĩnh của CVM-1700/4 gấp khoảng 5,2 lần CVM-1300/3. Vật liệu trên sàng được hất cao hơn và rơi xuống mạnh hơn trong mỗi chu kỳ, nên:
Đổi lại, motor nặng 68,8 kg, gần gấp 3 lần CVM-1300/3, nên khung máy và tấm đế phải tính cả khối lượng này. Khi treo motor bên hông sàng, mô-men uốn do khối lượng motor cộng lực rung lên tấm gá khá lớn, cần gân tăng cứng chạy về dầm chính.
Khung vỏ 453 × 229 mm và chân đế 140 × 190 mm của CVM-1700/4 cũng là khung của bản 4 cực cùng dòng trong ảnh dưới đây, có thể dùng ảnh này để đối chiếu kích thước lắp đặt:
Ảnh là bản CVM-1400/4 0,85 kW cùng dòng: lực 14 kN, khối lượng 59,8 kg. Theo tem cùng mã: công suất vào 0,9 kW, dòng 1,78 A ở 380V, lực chỉnh từ 14 kN xuống 2,8 kN.
Video động cơ rung CVM cấp 1,1 kW khi vận hành:
Rung được bao nhiêu kg?
Con số trên ảnh (450 kg với ZW-5, 650 kg với CVM-1300/3, 850 kg với CVM-1700/4) tương ứng lực (kN) × 50, tức giả định gia tốc khoảng 2 g, chỉ đúng với vật liệu tơi xốp, ít kết dính. Cách chọn đúng: khối lượng tham gia rung M ≈ F / (k × 9,81), với k là gia tốc cần thiết tính theo g. M gồm khung, lưới, vật liệu đang trên máy, tấm đế và motor.
| Ứng dụng (k điển hình) | ZW-5 (9 kN) | CVM-1300/3 (13 kN) | CVM-1700/4 (17 kN) |
|---|---|---|---|
| Máng cấp liệu (2–4 g) | ≈ 230–460 kg | ≈ 330–660 kg | ≈ 435–865 kg |
| Sàng rung (3–5 g) | ≈ 185–305 kg | ≈ 265–440 kg | ≈ 345–580 kg |
| Bàn rung đầm khuôn (3–6 g) | ≈ 155–305 kg | ≈ 220–440 kg | ≈ 290–580 kg |
Ví dụ chọn cho sàng cát
Một sàng cát chữ nhật khung thép 280 kg, lưới và cát trên sàng khoảng 80 kg, dùng hai motor rung thẳng. Với cặp CVM-1700/4 (2 × 68,8 kg), tổng khối lượng tham gia rung khoảng 500 kg; tổng lực 34 kN cho gia tốc khoảng 6,9 g ở 100%, quá mạnh với sàng cát. Chỉnh búa xuống khoảng 60% (khoảng 20 kN tổng) cho khoảng 4 g, biên độ khoảng 3,3 mm, là mức điển hình cho sàng cát.
CVM-1300/3 và CVM-1700/4 đều dùng búa chỉnh kiểu A. ZW-5 có khối lệch tâm cố định, không chỉnh được lực.
Hình vẽ cho thấy khối lệch tâm màu vàng ở đầu trục: trạng thái "100%" khi khối di động chồng khít khối cố định; "adjusted masses" khi khối di động đã xoay lệch để giảm lực; hình gạch chéo "incorrectly adjusted masses" là cách chỉnh sai khi hai đầu trục đặt khác nhau.
Các bước chỉnh
Lực giảm tối đa khoảng 80%: CVM-1300/3 còn khoảng 2,6 kN, CVM-1700/4 còn khoảng 3,4 kN. Hai đầu đặt lệch nhau gây rung xoắn, một ổ bi chịu tải lớn hơn hẳn, nóng nhanh và có thể hỏng sớm. Khi chạy cặp hai motor, cả bốn đầu búa phải cùng một vạch.
Lắp motor lên máy
Ghép hai motor
Hai motor cùng mã, cùng mức búa, quay ngược chiều nhau cho rung thẳng; cùng chiều cho rung tròn. Đặt đường lực nghiêng khoảng 45° so với mặt sàng hoặc máng. Khởi động đồng thời, mỗi motor có rơ le nhiệt riêng (đặt khoảng 1,05–1,1 lần dòng tem: khoảng 2,6 A cho CVM-1300/3, khoảng 2,2–2,3 A cho CVM-1700/4 ở 380V), có liên động ngắt cả hai khi một motor lỗi. Không ghép ZW-5 với CVM-1300/3 vì lực và mô-men tĩnh khác nhau, hai motor không tự đồng bộ ổn định.
Biến tần và nguồn 1 pha
Bản 3 pha (ZW-5 Y3, các mã CVM) chạy được biến tần trong khoảng 20 Hz đến tần số định mức, không vượt tần số tem. Lực giảm theo bình phương tốc độ: 40 Hz còn khoảng 64%, 30 Hz còn khoảng 36%. Nếu chỉ có điện 1 pha, có thể dùng biến tần vào 1 pha 220V ra 3 pha 220V cho mã CVM, đấu tam giác Δ; dòng khi đó khoảng 4,2 A với CVM-1300/3 và khoảng 3,6 A với CVM-1700/4, nên chọn biến tần khoảng 2,2 kW. Bản ZW-5 1 pha có tụ không dùng biến tần thông thường. Thông tin chung về motor 3 pha có ở danh mục motor điện 3 pha.
Sự cố thường gặp
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Nứt tấm gá, đứt bulông | Tấm gá mỏng, thiếu gân; bulông cấp bền thấp; không siết lại | Làm lại tấm gá dày có gân, bulông 8.8, siết theo lịch |
| Nóng ổ bi, tiếng rít | Búa hai đầu lệch; bệ yếu; thiếu mỡ hoặc ổ bi mòn | Chỉnh búa đồng đều, gia cố bệ, kiểm tra ổ bi |
| Dòng vượt tem | Cộng hưởng kết cấu, lực đặt quá lớn, đấu nhầm Δ/Y, điện áp thấp | Giảm búa, kiểm tra cách đấu và điện áp |
| Vật liệu đi lệch, dồn một bên | Hai motor khác mức búa, khung xoắn, lò xo không đều | Đồng bộ búa, cân lại lò xo |
| ZW-5 1 pha kêu ù không quay | Tụ yếu hoặc hỏng, điện áp thấp | Thay tụ đúng giá trị, kiểm tra điện áp |
Motor rung cỡ này thường dùng ổ bi bôi trơn sẵn; với motor có vú mỡ, chu kỳ tra mỡ tham khảo của các hãng châu Âu khoảng 2.000 giờ, motor 2 cực rút ngắn còn khoảng một nửa. Hệ lò xo đỡ máy nên có tần số riêng thấp hơn tần số rung ít nhất khoảng 3–4 lần.
ZW-5 và CVM-1300/3 cùng 1,1 kW khác nhau thế nào?
ZW-5 lực cố định khoảng 9 kN, nặng khoảng 13 kg, có bản 1 pha 220V. CVM-1300/3 lực 13 kN chỉnh xuống 2,6 kN, nặng 24,5 kg, chỉ chạy điện 3 pha 220/380V.
Motor rung 1.1kW 1 pha dòng 5,2 A có chạy được điện gia đình không?
Được, với ZW-5 bản Y1. Cần dây riêng 2,5 mm², aptomat khoảng 16 A, vì dòng khởi động có thể lên khoảng 20–30 A trong vài giây.
Sàng cát nên chọn motor rung 1.1kW 2 cực hay 4 cực?
Chọn 4 cực: trên máy 500 kg, CVM-1700/4 cho biên độ khoảng 2,8 mm, còn CVM-1300/3 chỉ khoảng 0,53 mm. Bản 2 cực chỉ hợp sàng cát khô, mịn qua lưới nhỏ.
Bàn rung bê tông nên dùng ZW-5 hay CVM-1300/3?
Bàn khoảng 150–300 kg và chỉ có điện 1 pha: ZW-5. Bàn khoảng 250–450 kg hoặc cần chỉnh lực cho nhiều loại khuôn: CVM-1300/3.
CVM-1300/3 ghi 1,1–1,3 kW là sao?
1,3 kW là công suất điện vào, 1,1 kW là công suất cơ ra. Chọn aptomat, rơ le nhiệt và biến tần theo dòng 2,44 A và công suất vào 1,3 kW.
CVM-1700/4 tương đương MVE nào?
Theo cách đặt tên dòng MVE (OLI, Ý), số đầu là lực khoảng 1.700 kgf, còn motor 4 cực mang hậu tố "/15", tức tương đương MVE 1700/15. Cách ghi "/4" là của nhà sản xuất CVM. Tên tương đương chỉ để tra chéo thông số, không có nghĩa motor là hàng chính hãng OLI.
Ghép hai motor rung 1.1kW trên một sàng cần lưu ý gì?
Hai motor cùng mã, cùng vạch búa ở cả bốn đầu, quay ngược chiều, có liên động. Cặp CVM-1300/3 cho tổng 26 kN, cặp CVM-1700/4 cho 34 kN, thường phải chỉnh búa xuống dưới 100%.
Dùng biến tần giảm tốc thì lực rung còn bao nhiêu?
Lực tỉ lệ với bình phương tốc độ. Với CVM-1300/3, chạy 40 Hz còn khoảng 8,3 kN; 30 Hz còn khoảng 4,7 kN. Nên giữ trong khoảng 20 Hz đến tần số tem; bản ZW-5 1 pha không dùng biến tần thông thường.
Dùng một biến tần cho cặp hai motor CVM-1700/4 được không?
Được, và cách này còn bảo đảm hai motor khởi động, tăng tốc cùng lúc. Chọn biến tần theo tổng dòng: 2 × 2,09 ≈ 4,2 A ở 380V, cộng dư cho tải khởi động khối lệch tâm, thường dùng biến tần 3 pha khoảng 3 kW. Sau biến tần vẫn phải đặt rơ le nhiệt riêng cho từng motor (khoảng 2,2–2,3 A) và liên động: một rơ le tác động thì biến tần dừng cả hai.
Motor rung 1.1kW gắn lên silo bao nhiêu tấn là hợp?
Theo quy tắc lực bằng khoảng 10% khối lượng vật liệu trong phần côn: ZW-5 hợp côn chứa khoảng 900 kg, CVM-1300/3 khoảng 1,3 tấn vật liệu mịn.
Vì sao motor rung CVM-1700/4 mới lắp kêu to, khung rung lắc mạnh khi dừng?
Khi dừng, tốc độ giảm dần qua tần số riêng của hệ lò xo, máy lắc mạnh trong vài giây. Lò xo quá cứng hoặc khung mềm làm hiện tượng này rõ hơn. Dùng lò xo mềm hơn, kiểm tra bulông, hoặc dùng biến tần hãm nhanh để đi qua vùng cộng hưởng.
Động cơ rung 1.1kW có chạy liên tục nhiều ca được không?
Được nếu bệ cứng, búa chỉnh đúng và dòng không vượt tem. Các tem dòng CVM thường ghi chế độ làm việc liên tục S1 và cách điện cấp F. Cần theo dõi nhiệt độ vùng ổ bi và siết lại bulông theo lịch khi chạy nhiều ca.
