Hộp Giảm Tốc Wuma: Cấu Tạo, Phân Loại WR, WK, WF Và Cách Chọn
Hộp giảm tốc Wuma (hộp số Wuma, motor giảm tốc Wuma) là dòng hộp số công nghiệp xuất xứ vùng Ôn Châu, Trung Quốc, gồm các series tải nặng trục thẳng WR, bánh răng côn WK, trục song song WF, hộp trục vít mặt bích WPDS, trục ngửa và KAF. Hộp dùng để giảm tốc độ, tăng momen cho băng tải, máy trộn bê tông, máy nghiền, cầu cảng và máy xây dựng, ghép motor từ 0.25kW tới 90kW. Chọn hộp giảm tốc Wuma theo tốc độ trục ra, momen tải, kiểu trục (đặc, âm, mặt bích) và tư thế lắp.
Nội dung
- 1) Kiểu dáng và xuất xứ hộp giảm tốc Wuma
- 2) Cấu tạo hộp giảm tốc Wuma
- 3) Phân loại hộp giảm tốc Wuma
- 4) Motor đi kèm hộp Wuma: dòng điện, điện áp, biến tần
- 5) Giá trung bình thị trường Việt Nam của motor giảm tốc Wuma
- 6) Cách chọn hộp giảm tốc Wuma
- 7) Ứng dụng hộp giảm tốc Wuma
- 8) Ưu điểm và nhược điểm hộp giảm tốc Wuma
- 9) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc Wuma
1) Kiểu dáng và xuất xứ hộp giảm tốc Wuma
Ảnh dưới là sáu kiểu dáng thông dụng nhất của hộp giảm tốc Wuma: trục thẳng, bánh răng côn, trục song song, trục vít mặt bích, trục ngửa và tải nặng cốt âm.

Wuma có nhiều tư thế lắp đặt, nhận làm tỉ số hiếm như i = 2 hoặc hộp giảm tốc trên 200 lần theo đơn hàng.

2) Cấu tạo hộp giảm tốc Wuma
- Trục ra (trục chậm, trục kéo tải): thép hợp kim, đi cùng bánh răng lớn và bạc đạn chịu tải.
- Trục vào (trục nhanh): nhận chuyển động từ trục motor, có bánh răng nhỏ (bánh răng dẫn).
- Vỏ hộp: gang đúc liền khối; vỏ càng dày càng chống rung, càng bền.
- Bộ truyền: bánh răng trụ nghiêng, bánh răng côn xoắn hoặc trục vít bánh vít tùy series.
- Bôi trơn: dầu bánh răng ngâm (hộp lớn), mỡ hoặc dầu tổng hợp (hộp nhỏ); có nút thông hơi, nút xả, mắt thăm dầu.

3) Phân loại hộp giảm tốc Wuma
a) Hộp giảm tốc Wuma tải nặng R (WR)
- Mã: WR47, WR57, WR67, WR77, WR87, WR97, WR107.
- Trục ra: trục đặc hoặc trục đặc có mặt bích.
- Vỏ gang HT250, trục thép C45.
- Công suất 0.37kW tới 55kW, trục ra 25 mm tới 110 mm.

b) Hộp giảm tốc Wuma bánh răng côn K (WK)
- Mã: WK47, WK57, WK67, WK77, WK87, WK97, WK107.
- Tỉ số truyền khoảng 5 tới 197.
- Công suất 0.25kW tới 90kW.
- Trục: 25, 30, 35, 40, 50, 60, 70, 90, 110 mm; cùng size, trục âm thường lớn hơn trục dương khoảng 3 – 5 mm.

c) Hộp giảm tốc Wuma F trục vào song song trục ra (WF)
- Bốn kiểu trục ra: trục đặc, trục âm, mặt bích trục đặc, mặt bích trục âm.
- Tỉ số truyền khoảng 3 tới 281.
- Mặt bích: 250, 300, 350, 400, 450 mm.
- Mã: WF57, WF67, WF77, WF87, WF97, WF107, WF137.
- Motor thông dụng 0.75kW, 4kW, 5.5kW, 7.5kW; làm được tới 37kW, 45kW.

d) Hộp giảm tốc Wuma mặt bích WPDS
- Tốc độ trục ra phổ biến (motor 4 cực): 23, 28, 35, 47, 70, 140 vòng/phút.
- Trục vào 19 mm, trục ra 28 mm, mặt bích 200 mm, rãnh then 6 mm.
Bản vẽ kích thước hộp số giảm tốc Wuma mặt bích cốt dương:

e) Hộp giảm tốc Wuma mặt bích trục ngửa
- Tỉ số: 5, 10, 15, 20, 25, 30, 40, 50, 60.
- Trục ra 28 mm, mặt bích 200 mm, rãnh then 7 mm.
Bản vẽ hộp số giảm tốc Wuma trục ngửa mặt mâm:

f) Hộp giảm tốc Wuma tải nặng KAF
- Motor lắp: khung 80M (khoảng 0.75kW 4 cực).
- Tâm hai lỗ chéo mặt bích 130 mm, đường kính bích 160 mm.
- Trục âm 30 mm.
Các hướng lắp đặt của motor giảm tốc Wuma tải nặng:

4) Motor đi kèm hộp Wuma: dòng điện, điện áp, biến tần
Hộp Wuma thường ghép motor điện 3 pha 4 cực 220/380V: lưới 380V đấu sao; dưới 3kW có thể dùng biến tần 1 pha vào ra 3 pha 220V và đấu tam giác. Dòng điện tham khảo:
| Công suất motor 4 cực | Dòng 3 pha 380V (A) | Dòng 3 pha 220V (A) | Biến tần gợi ý |
| 0.75kW (1HP) | ≈ 2.0 | ≈ 3.5 | 0.75kW (1 pha hoặc 3 pha vào) |
| 1.5kW (2HP) | ≈ 3.6 | ≈ 6.2 | 1.5kW |
| 2.2kW (3HP) | ≈ 5.0 | ≈ 8.7 | 2.2kW |
| 3kW (4HP) | ≈ 6.5 | ≈ 11.5 | 3.7 – 4kW |
| 4kW (5.5HP) | ≈ 8.5 | ≈ 15 | 4kW, 3 pha 380V |
| 5.5kW (7.5HP) | ≈ 11.5 | ≈ 20 | 5.5kW, 3 pha 380V |
| 7.5kW (10HP) | ≈ 15 | ≈ 26 | 7.5kW, 3 pha 380V |
| 11kW (15HP) | ≈ 22 | — | 11kW, 3 pha 380V |
| 22kW (30HP) | ≈ 42 | — | 22kW, 3 pha 380V |
| 37kW (50HP) | ≈ 70 | — | 37kW, 3 pha 380V |
| 55kW (75HP) | ≈ 103 | — | 55kW, 3 pha 380V |
- Dòng chính xác theo tem motor; motor 6 cực cùng công suất dòng cao hơn 4 cực.
- Từ 7.5kW trở lên thường khởi động sao – tam giác, khởi động mềm hoặc biến tần để giảm dòng khởi động.
- Tải băng tải dài, máy trộn bê tông: biến tần chọn lớn hơn motor một cấp.
5) Giá trung bình thị trường Việt Nam của motor giảm tốc Wuma
| Motor gắn hộp tải nặng | Giá trung bình thị trường Việt Nam (VNĐ) |
| 0.75kW (1HP) | 4.200.000 – 5.600.000 |
| 1.5kW (2HP) | 5.600.000 – 7.400.000 |
| 2.2kW (3HP) | 8.050.000 – 10.750.000 |
| 3kW (4HP) | 10.200.000 – 13.600.000 |
| 4kW (5.5HP) | 10.700.000 – 14.300.000 |
| 5.5kW (7.5HP) | 16.800.000 – 22.400.000 |
| 7.5kW (10HP) | 19.200.000 – 25.600.000 |
| 11kW (15HP) | 23.300.000 – 29.100.000 |
- Giá thay đổi theo tốc độ trục ra (cỡ hộp), kiểu trục và tư thế lắp.
- Bản có thắng từ, motor chạy biến tần hoặc mặt bích lớn cao hơn bản chân đế tiêu chuẩn.
- Mặt bằng giá motor giảm tốc khác xem tại giá motor giảm tốc 3 pha.
6) Cách chọn hộp giảm tốc Wuma
a) Tính tỉ số truyền
Tỉ số = tốc độ motor ÷ tốc độ trục ra. Motor 4 cực 1450 vòng/phút, băng tải cần 29 vòng/phút: i ≈ 50. Công thức đầy đủ ở bài tỉ số truyền hộp giảm tốc.
b) Kiểm tra momen và hệ số làm việc
Momen trục ra ≈ 9550 × kW ÷ vòng/phút × 0.95. Motor 4kW, trục ra 29 vòng/phút: khoảng 1250 Nm. Catalogue Wuma ghi hệ số fB (SF) cho từng tổ hợp motor – tỉ số; tải êm 8 giờ/ngày thường lấy fB khoảng 1 – 1.2, tải va đập 16 – 24 giờ/ngày lấy cao hơn.
c) Chọn series theo cách lắp
- Trục máy thẳng hàng motor, đặt sàn: WR.
- Trục máy vuông góc, cần hiệu suất cao: WK.
- Lắp sát vách, trục song song, gắn thẳng vào trục máy: WF cốt âm.
- Tải nhẹ, gọn, giá thấp: WPDS hoặc trục ngửa.
7) Ứng dụng hộp giảm tốc Wuma
- Hộp giảm tốc Wuma cho băng tải, băng chuyền xi măng, cát đá, than, nông sản.
- Motor giảm tốc Wuma cho máy trộn bê tông, trạm trộn, máy xây dựng.
- Hộp số Wuma bánh răng côn cho cầu cảng, cầu trục, cơ cấu di chuyển xe con.
- Hộp giảm tốc Wuma tải nặng cho máy nghiền, máy ép, máy cán trong gia công cơ khí.
- Hộp số Wuma trục song song cốt âm cho vít tải, máy khuấy bồn lớn, tháp giải nhiệt.
- Hộp số Wuma mặt bích WPDS cho máy đóng gói, máy trộn thực phẩm, dây chuyền nhẹ.
8) Ưu điểm và nhược điểm hộp giảm tốc Wuma
a) Ưu điểm
- Dải series rộng (WR, WK, WF, WPDS, KAF), đủ trục thẳng, vuông góc, song song.
- Kích thước lắp theo chuẩn hộp số kiểu châu Âu (size 47 – 107), dễ đối chiếu khi thay thế.
- Vỏ gang HT250, trục C45, nhiều tư thế lắp đặt.
- Nhận đơn tỉ số đặc biệt, hộp hai tầng tỉ số lớn.
b) Nhược điểm
- Catalogue chủ yếu tiếng Trung, tiếng Anh; người mới khó đọc bảng fB.
- Một số tỉ số, tư thế lắp đặc biệt phải đặt hàng, thời gian chờ.
- Dòng trục vít WPDS hiệu suất thấp hơn series bánh răng khi tỉ số lớn.
9) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc Wuma
a) Người sắp mua hộp giảm tốc Wuma cần hỏi gì, xác minh gì
- Báo người bán những thông số nào? Series (WR, WK, WF, WPDS...), size, công suất motor, số cực, tỉ số hoặc tốc độ trục ra, kiểu trục (đặc, âm, mặt bích), đường kính trục, tư thế lắp (M1 – M6) và vị trí hộp cực motor. Tư thế lắp quyết định lượng dầu và vị trí nút thông hơi, báo sai là hộp về lắp lên đã thiếu dầu.
- Tem hộp Wuma ghi gì cần đối chiếu? Mã series và size (ví dụ WK67), tỉ số i, tốc độ ra n2, momen ra, hệ số fB, tư thế lắp, loại dầu và lượng dầu. Lấy 9550 × kW ÷ n2 ra momen; momen định mức hộp chia momen này là fB thực tế.
- Nhận ra hộp không đúng quảng cáo? Đo trục ra và mặt bích theo bản vẽ catalogue; size 67 mà trục, chiều cao tâm trục nhỏ hơn bản vẽ là không đúng. Quay tay trục vào đếm vòng thử tỉ số. Cân trọng lượng so với catalogue; hộp nhẹ bất thường thường vỏ mỏng hoặc bánh răng nhỏ hơn.
- Chọn size hộp và công suất motor ra sao? Từ lực cản băng tải, momen máy khuấy tính ra momen trục ra, nhân hệ số làm việc rồi tra bảng chọn size có momen định mức lớn hơn. Ví dụ băng tải 5.5kW trục ra 40 vòng/phút cần khoảng 1250 Nm; chọn size có momen định mức từ khoảng 1500 Nm trở lên nếu chạy 2 ca.
- Giá Wuma thế nào là hợp lý? Đối chiếu bảng giá trung bình thị trường Việt Nam ở mục 5. Cùng công suất, hộp tốc độ ra thấp (size lớn) đắt hơn hộp tốc độ ra cao; WK và WF thường cao hơn WR.
b) Người đã mua hộp Wuma: lắp cho đúng, dùng cho tối ưu
- Lắp đặt cơ khí cần gì? Bệ phẳng, đủ cứng; căn đồng tâm khớp nối bằng đồng hồ so, sai lệch vài phần trăm mm là đẹp. Hộp cốt âm WF, KAF: bôi mỡ chống kẹt lên trục máy, dùng bulông đầu trục ép vào, lắp tay đòn có cao su chống xoay.
- Dầu và nút thông hơi? Hộp mới thường đã có dầu theo tư thế đặt hàng; vẫn phải kiểm tra mắt dầu. Thay nút bịt vận chuyển bằng nút thông hơi ở vị trí cao nhất. Thay dầu lần đầu sau khoảng 300 – 500 giờ, sau đó khoảng 5000 – 10 000 giờ tùy dầu khoáng hay dầu tổng hợp và nhiệt độ làm việc.
- Đấu điện và chạy thử? Lưới 380V đấu sao, kiểm tra chiều quay trước khi gắn tải (đảo hai dây pha nếu ngược). Chạy không tải 30 phút, đo nhiệt vỏ hộp, sau đó chạy tải tăng dần. Lắp rơ le nhiệt hoặc cài bảo vệ quá tải trên biến tần theo dòng tem.
- Dùng cho bền và đỡ tốn điện? Motor chạy 70 – 90% tải là hợp lý; hộp bánh răng WR, WK, WF hiệu suất cao nên tiết kiệm điện hơn hộp trục vít cùng tỉ số. Dùng biến tần cho băng tải để khởi động mềm, đỡ giật xích và răng.
- Đang chạy thấy bất thường thì làm gì? Nhiệt vỏ tăng dần qua từng tuần: kiểm tra dầu, tải, nút thông hơi. Tiếng kêu đổi giọng: thường do bạc đạn; lấy ống nghe hoặc tua vít áp vào vỏ để xác định vị trí. Rỉ dầu phốt trục ra: thay phốt, kiểm tra trục có bị xước rãnh không.
c) Các lỗi người dùng thường mắc và cách chỉnh sửa
- Lắp hộp ở tư thế khác với lúc đặt hàng: hộp đặt M1 (nằm) nhưng lắp M4 (đứng), dầu không ngập cặp bánh răng trên, chạy vài tuần là rỗ răng. Cách sửa: tra catalogue lượng dầu cho tư thế thực tế, đổi nút thông hơi, châm bù dầu.
- Không tháo nút bịt vận chuyển: hộp nóng lên, áp suất đẩy dầu xì qua phốt. Cách sửa: thay bằng nút thông hơi có lỗ, lau sạch, theo dõi lại mức dầu.
- Treo nhông xích xa vai trục: tải hướng tâm vượt mức cho phép, bạc đạn trục ra vỡ, trục cong. Cách sửa: dời nhông sát vai trục, giảm lực căng xích, nếu cần chọn size hộp lớn hơn hoặc thêm gối đỡ ngoài.
- Tay đòn hộp cốt âm bắt cứng: hộp bị ép lệch theo độ đảo trục máy, nứt tai bắt. Cách sửa: dùng tay đòn có cao su, chỉ một điểm tựa.
- Chọn theo công suất mà quên momen: cùng 5.5kW nhưng tốc độ ra 15 vòng/phút cần size lớn hơn nhiều so với 60 vòng/phút; chọn nhỏ là gãy răng. Cách sửa: tính lại momen trục ra, đổi size theo bảng fB.
d) Dành cho sinh viên cơ điện mới vào ngành: nên tìm hiểu gì trước
- Khái niệm cần nắm? Momen Nm, tốc độ đồng bộ và tốc độ thực, tỉ số truyền i, hiệu suất η, hệ số làm việc fB (SF), tải hướng tâm và tải dọc trục cho phép, tư thế lắp M1 – M6.
- Học hộp nào trước? Hộp bánh răng trụ hai cấp (series R) là nền tảng; hiểu nó rồi mới học hộp bánh răng côn (K), trục song song (F) và trục vít. Về motor, học motor 3 pha rotor lồng sóc và cách đấu sao, tam giác trước.
- Thứ tự học hợp lý? Đọc tem và catalogue → tính momen, chọn fB → kiểm tra tải hướng tâm → chọn tư thế lắp và dầu → lắp đặt, căn chỉnh → biến tần, khởi động mềm.
- Kiểm chứng bằng dụng cụ? Đồng hồ so căn chỉnh khớp nối; súng đo nhiệt đo vỏ hộp; ampe kìm đo dòng motor có tải; máy đo tốc độ đo trục ra để tính lại tỉ số thực tế.
- Bài tập nên làm? Chọn một băng tải thật: đo con lăn, tốc độ băng, khối lượng hàng; tự tính momen, chọn size hộp theo catalogue rồi so với hộp đang lắp. Lệch nhiều thì tìm hiểu vì sao người thiết kế chọn như vậy.
Tham khảo thêm các mẫu motor giảm tốc 3 pha theo công suất:
- Động cơ giảm tốc 1HP 0.75kW
- Động cơ giảm tốc 1.5HP 1.1kW
- Động cơ giảm tốc 2HP 1.5kW
- Động cơ giảm tốc 3HP 2.2kW
- Động cơ giảm tốc 4HP 3kW
- Động cơ giảm tốc 5HP 3.7kW
- Động cơ giảm tốc 5.5HP 4kW
- Động cơ giảm tốc 7.5HP 5.5kW
- Động cơ giảm tốc 10HP 7.5kW
- Động cơ giảm tốc 0.25HP 0.2kW
- Động cơ giảm tốc 0.5HP 0.37kW
- Động cơ giảm tốc ABB
- Động cơ giảm tốc mini
- Motor giảm tốc cốt âm
- Động cơ giảm tốc cycloid
- Động cơ giảm tốc có thắng
- Motor giảm tốc 220V
- Động cơ giảm tốc Wansin
- Motor SEW
- Motor Nord
- Động cơ bánh răng






