Motor Giảm Tốc Mặt Bích Nhiều Người Dùng Nhất Việt Nam 11/2026
Motor giảm tốc mặt bích là động cơ điện ghép liền hộp số, bắt vào máy bằng vành mặt bích có lỗ bu lông thay vì chân đế, nên lắp được treo ngược, dựng đứng hay áp thẳng vào thành máy. Động cơ giảm tốc mặt bích dùng nhiều cho máy khuấy, máy trộn, băng tải, máy xử lý nước thải, công suất phổ biến 0,37 – 22 kW, điện 3 pha 380V hoặc 1 pha 220V. Chọn đúng thì cần ba số: tốc độ trục ra, momen tải và kích thước mặt bích (đường kính vành, vòng lỗ, gờ định tâm, cốt).
Nội dung
- 1) Motor giảm tốc mặt bích là gì? Cấu tạo và nguyên lý
- 2) Thông số kỹ thuật motor giảm tốc mặt bích
- 3) Phân loại motor giảm tốc mặt bích
- 4) Các kiểu lắp đặt động cơ giảm tốc mặt bích
- 5) Các hãng motor giảm tốc mặt bích hay gặp ở Việt Nam
- 6) Giá motor giảm tốc mặt bích tham khảo
- 7) Cách chọn motor giảm tốc mặt bích
- 8) Ứng dụng motor giảm tốc mặt bích
- 9) Ưu điểm và nhược điểm của động cơ giảm tốc mặt bích
- 10) Câu hỏi thường gặp về motor giảm tốc mặt bích
1) Motor giảm tốc mặt bích là gì? Cấu tạo và nguyên lý
a) Cấu tạo động cơ giảm tốc mặt bích
- Motor điện: thường là motor điện 3 pha rotor lồng sóc 380V; công suất nhỏ có bản 1 pha 220V dùng tụ.
- Hộp giảm tốc: bánh răng trụ, côn xoắn, trục vít, hành tinh hoặc cyclo tùy dòng; ăn khớp với bánh răng cắt trên cốt motor.
- Mặt bích: vành tròn (phổ biến), vuông hoặc dạng chữ nhật, có lỗ bu lông và gờ định tâm để cốt máy và cốt hộp đồng tâm.
- Phụ kiện: phớt, bạc đạn, nút thông hơi, nút châm/xả dầu; có thể thêm thắng từ, encoder, quạt cưỡng bức.
b) Nguyên lý làm việc
Motor 4 cực quay khoảng 1.450 v/p, qua hộp số giảm theo tỷ số truyền. Tỷ số 1/30 cho trục ra khoảng 48 v/p, momen trục ra xấp xỉ 30 lần momen motor trừ hao hiệu suất. Lực phản của tải truyền về vỏ hộp và mặt bích, nên bu lông mặt bích là chỗ chịu lực chính thay cho chân đế.
2) Thông số kỹ thuật motor giảm tốc mặt bích
| Công suất | 0.1 kW ~ 100 kW |
| Tốc độ | khoảng 1 – 500 v/p ở trục ra (motor 4 cực khoảng 1.450 v/p) |
| Tỷ số truyền động | khoảng 1:3 ~ 1:1000 (tỷ số rất lớn là hộp ghép) |
| Điện áp | 1 pha 220V, 3 pha 380V; DC 12V/24V với loại mini |
| Đường kính cốt ra | khoảng 18 mm ~ 110 mm |
| Đường kính vành mặt bích | khoảng 120 mm ~ 450 mm tùy size |
- Mặt bích lớn (kiểu B5): đường kính vành lớn hơn thân hộp, lỗ bu lông xuyên.
- Mặt bích nhỏ (kiểu B14): vành nằm trong thân, lỗ ren bắt vít từ phía máy.
- Cốt dương có then hoặc cốt âm lồng vào trục máy; đường kính cốt từ khoảng 18 mm tới trên 100 mm.
a) Dòng điện, điện áp và biến tần
Mức dòng tham khảo cho motor 4 cực; số chính xác đọc trên tem. Motor giảm tốc 1 pha mặt bích GVC dùng điện 220V, công suất lớn nhất của motor 1 pha là 7,5 kW, còn từ khoảng 3 kW trở lên đa số xưởng dùng 3 pha cho dòng nhỏ và ổn định hơn.
| Công suất | Dòng ≈ 3 pha 380V | Dòng ≈ 1 pha 220V | Biến tần tham khảo |
| 0,37 kW | 1,0 A | 3 A | 0,4 kW (vào 1 pha hoặc 3 pha) |
| 0,75 kW | 2,0 A | 5 – 6 A | 0,75 kW |
| 1,5 kW | 3,6 A | 9 – 10 A | 1,5 kW |
| 2,2 kW | 5,0 A | 14 – 15 A | 2,2 kW |
| 4 kW | 8,6 A | 23 – 25 A | 4 kW 3 pha 380V |
| 7,5 kW | 15 A | 40 – 45 A | 7,5 kW 3 pha 380V |
- Biến tần dùng cho motor 3 pha; motor 1 pha có tụ chỉnh tốc bằng biến tần thông thường không được.
- Máy khuấy đặc, máy trộn khởi động có tải: biến tần thường lấy lớn hơn motor 1 cấp.
- Chạy dưới khoảng 20 – 25 Hz lâu: quạt motor yếu, nên gắn quạt cưỡng bức nếu chạy chậm liên tục.
3) Phân loại motor giảm tốc mặt bích
a) Theo nguồn điện
- Motor giảm tốc mặt bích AC 3 pha 380V: phổ biến nhất trong xưởng, dễ gắn biến tần.
- Motor giảm tốc mặt bích 1 pha 220V: cho hộ gia đình, trang trại, máy nhỏ không có điện 3 pha.
- Motor giảm tốc mặt bích DC 12V/24V: dùng ắc quy, xe đẩy, cửa tự động, chỉnh tốc bằng bộ điều tốc DC.
b) Theo kiểu hộp số
- Bánh răng trụ trục thẳng hàng (dòng R): trục ra cùng phương trục motor, bền, hiệu suất cao.
- Trục song song (dòng F): thân dẹt, hay dùng cốt âm lắp thẳng vào trục máy.
- Bánh răng côn (dòng K): trục ra vuông góc, gọn chiều dài.
- Trục vít bánh vít: rẻ, tự hãm ở tỷ số lớn, hiệu suất thấp hơn.
- Hành tinh và cyclo: momen lớn trên kích thước nhỏ, hay dùng cho máy khuấy, máy trộn tải nặng.
Muốn xem thêm các nhóm theo kiểu hộp, tham khảo mục động cơ giảm tốc và hộp giảm tốc trục vít bánh vít.
4) Các kiểu lắp đặt động cơ giảm tốc mặt bích
- Lắp áp thẳng: mặt bích bắt vào thành máy hoặc nắp bồn, cốt hộp nối trục máy bằng khớp hoặc cốt âm.
- Lắp dựng đứng trục ra hướng xuống: kiểu kinh điển của máy khuấy; trục cánh khuấy nối trực tiếp.
- Lắp treo ngược trục ra hướng lên: cho bàn xoay, máy trộn đứng; phải đổ dầu theo tư thế này.
- Lắp qua khung đỡ: mặt bích bắt vào gá thép, rồi truyền bằng xích hay dây đai sang máy.
5) Các hãng motor giảm tốc mặt bích hay gặp ở Việt Nam
a) Mô tơ giảm tốc Tunglee
Hàng Đài Loan, dòng PF và các dòng motor giảm tốc mặt bích nhỏ dùng nhiều ở máy đóng gói, băng tải thực phẩm.
b) Motor giảm tốc Bonfiglioli
Hãng Ý, nổi tiếng với dòng hành tinh 300 series cho máy trộn, máy khuấy tải nặng và các dòng bánh răng tiêu chuẩn.
c) Động cơ giảm tốc NGC
Hãng Trung Quốc chuyên hộp số công nghiệp cỡ lớn, hay gặp trong khai khoáng, xi măng, năng lượng.
d) Motor giảm tốc Sumitomo
Hãng Nhật, mạnh nhất ở dòng cyclo mặt bích (CNHM, 6000 series), chịu va đập tốt. Xem thêm hộp giảm tốc Sumitomo.
e) Động cơ giảm tốc SEW-Eurodrive
Hãng Đức, dòng R (R27, R77…), F, K, S có bản mặt bích; kích thước R, F, K, S được nhiều hãng khác làm theo.
6) Giá motor giảm tốc mặt bích tham khảo
| Motor giảm tốc 4 cực – 4 Pole | Giá trung bình thị trường Việt Nam (VNĐ) |
| 0,37 kW (0,5HP) | 3.000.000 – 4.300.000 |
| 0.75kW (1HP) | 4.000.000 – 5.000.000 |
| 1,5 kW (2HP) | 5.150.000 – 6.700.000 |
| 2,2 kW (3HP) | 7.000.000 – 10.200.000 |
| 3 kW (4HP) | 7.500.000 – 10.550.000 |
| 4 kW (5HP) | 9.000.000 – 10.650.000 |
| 5,5 kW (7,5HP) | 16.200.000 – 17.900.000 |
- Giá áp dụng cho hàng phổ thông Trung Quốc, Đài Loan; hàng Nhật, châu Âu cao hơn nhiều lần.
- Hộp cyclo, hành tinh, có thắng từ hoặc cốt âm đặc biệt cộng thêm chi phí.
7) Cách chọn motor giảm tốc mặt bích
- Tốc độ trục ra: lấy 1.450 chia tốc độ cần ra tỷ số. Máy khuấy cần 60 v/p thì tỷ số khoảng 1/24 – 1/25.
- Momen: T = 9.550 × P × η / n. Motor 2,2 kW, trục ra 60 v/p, hộp bánh răng η ≈ 0,95 cho momen khoảng 330 Nm.
- Kích thước mặt bích: đo đường kính vành, đường kính vòng lỗ, số lỗ, đường kính gờ định tâm, đường kính và chiều dài cốt.
- Tư thế lắp: dựng đứng hay treo ngược phải báo trước để nhà cung cấp đổ dầu và đặt nút thông hơi đúng chỗ.
- Môi trường: nước thải, hóa chất, ngoài trời thì hỏi cấp bảo vệ IP55 trở lên, sơn chống ăn mòn.
8) Ứng dụng motor giảm tốc mặt bích
- Máy khuấy bồn hóa chất, bồn xử lý nước thải, máy khuấy bùn dùng motor giảm tốc mặt bích dựng đứng.
- Máy trộn vật liệu xây dựng, máy trộn bột thực phẩm, máy trộn thức ăn chăn nuôi.
- Máy làm gạch không nung, máy ép, máy cắt, máy cán.
- Băng tải, băng chuyền, vít tải lắp motor giảm tốc mặt bích cốt âm thẳng vào trục.
- Cơ cấu nâng hạ nhẹ, cửa cổng, bàn xoay, thiết bị trên tàu thủy chỗ chật.
9) Ưu điểm và nhược điểm của động cơ giảm tốc mặt bích
- Treo được trên cao hoặc áp vào thành máy, đỡ tốn diện tích sàn so với kiểu chân đế.
- Động cơ giảm tốc dạng mặt bích có gờ định tâm nên cốt motor và cốt máy đồng tâm ngay khi bắt bu lông, ít phải căn chỉnh.
- Gọn, hợp chỗ chật như hầm tàu, gầm máy, nắp bồn khuấy.
- Đủ kiểu hộp số và dải tỷ số rộng, tốc độ ra chậm, lực kéo lớn.
- Nhược điểm: mặt bích và bu lông chịu toàn bộ lực phản; bích máy mỏng hoặc bu lông lỏng là rung, nứt bích. Thay motor phải đúng kích thước bích, khó lắp lẫn hơn kiểu chân đế.
10) Câu hỏi thường gặp về motor giảm tốc mặt bích
a) Người sắp mua motor giảm tốc mặt bích cần hỏi gì, xác minh gì
- Cần đo những kích thước nào trước khi mua? Đường kính ngoài vành bích, đường kính vòng lỗ bu lông, số lỗ và cỡ lỗ, đường kính gờ định tâm, đường kính cốt và chiều dài cốt, rãnh then. Thiếu một số là dễ mua về không bắt vừa máy cũ.
- Hỏi người bán những gì về điện? Điện áp (1 pha 220V hay 3 pha 380V), công suất, dòng định mức, số cực. Motor 4 cực là loại phổ biến nhất; muốn chậm hơn nữa mới tính tới 6 cực, 8 cực.
- Tem motor và tem hộp cần đối chiếu gì? Tốc độ motor chia tỷ số trên tem hộp phải ra xấp xỉ tốc độ trục ra người bán báo. Ví dụ 1.450 / 30 ≈ 48 v/p; người bán báo 60 v/p mà tem ghi 1/30 là có nhầm lẫn.
- Nhận biết hàng không đúng như quảng cáo? Mặt bích đúc mỏng, có vết rỗ; gờ định tâm méo; cốt lắc có độ rơ lớn; motor nhẹ bất thường so với công suất ghi. Chạy thử không tải nóng nhanh hoặc dòng không tải gần bằng dòng định mức là dấu hiệu motor quấn thiếu.
- Giá motor giảm tốc mặt bích khoảng bao nhiêu? Theo giá trung bình thị trường Việt Nam ở mục 6, khoảng 3 – 4 triệu cho 0,37 kW tới khoảng 16 – 18 triệu cho 5,5 kW với hàng phổ thông.
- Chọn công suất cho máy khuấy thế nào? Bồn nước loãng 1 m³ cánh khuấy chân vịt thường chỉ cần khoảng 0,75 – 1,5 kW; bồn bùn, sơn, keo đặc cùng thể tích có thể cần 2,2 – 4 kW. Có máy cũ đang chạy thì đo dòng thực tế, lấy công suất mới cao hơn mức đang dùng khoảng 20 – 30% là đủ dư.
b) Người đã mua: lắp động cơ giảm tốc mặt bích cho đúng, dùng cho bền
- Bắt mặt bích thế nào cho chắc? Lau sạch mặt tiếp xúc, đưa gờ định tâm vào khít, siết bu lông theo đường chéo làm 2 – 3 lượt. Bích máy mỏng thì gia cố thêm tấm đệm thép dày để không rung khi tải giật.
- Lắp dựng đứng cần chú ý dầu thế nào? Báo tư thế cho nhà cung cấp trước; nếu tự đổi tư thế thì dời nút thông hơi lên điểm cao nhất, châm dầu cho bạc đạn phía trên ngập dầu. Thiếu dầu bạc đạn trên là lỗi rất hay gặp ở máy khuấy.
- Đấu điện ra sao? Motor 3 pha tem 220/380V thì lưới 380V đấu sao; chạy biến tần ra 220V thì đấu tam giác. Motor 1 pha đấu theo sơ đồ trong nắp hộp cầu đấu, đảo chiều bằng đổi đầu cuộn đề.
- Chạy thử kiểm tra gì? Chạy không tải 10 – 15 phút, nghe tiếng, sờ vỏ, đo dòng ba pha. Sau đó lắp tải, đo lại dòng, không vượt dòng tem là ổn.
- Dùng sao cho tiết kiệm điện? Máy khuấy bồn lúc đặc lúc loãng thì gắn biến tần, giảm tốc khi không cần khuấy mạnh. Hộp trục vít tỷ số lớn tốn điện hơn hộp bánh răng cùng tỷ số vì hiệu suất thấp hơn.
- Cài bảo vệ motor thế nào? Aptomat lấy khoảng 1,5 – 2 lần dòng định mức, rơ le nhiệt chỉnh khoảng 1,05 – 1,1 lần dòng trên tem. Motor 2,2 kW 380V dòng 5 A thì rơ le chỉnh khoảng 5,3 – 5,5 A; chạy biến tần thì cài thông số dòng motor trong biến tần đúng như tem.
c) Các lỗi người dùng thường mắc và cách chỉnh sửa
- Motor rung mạnh, bu lông bích tự lỏng? Bích máy không phẳng hoặc gờ định tâm không khít. Tháo ra, phay phẳng mặt bích máy, thêm long đen vênh, siết lại theo đường chéo.
- Chảy dầu ở phớt trục ra khi lắp đứng hướng xuống? Dầu luôn đè lên phớt; phớt thường chai sau vài tháng. Thay phớt hai môi, kiểm tra nút thông hơi không bị bít.
- Motor không chạy, chỉ kêu ù? Mất pha, đấu sai sao/tam giác, hoặc với motor 1 pha là hỏng tụ đề. Đo áp ba pha tại cầu đấu, đo tụ bằng đồng hồ có thang µF.
- Tiếng kêu rè lớn dần? Thiếu dầu hoặc bạc đạn mòn. Châm dầu đúng mức trước; còn kêu thì thay bạc đạn cùng mã.
- Mua cốt dương nhưng máy cần cốt âm? Dùng khớp nối trục hoặc ống nối có then; độ đồng tâm giữ trong khoảng 0,1 mm để không ăn bạc đạn.
d) Dành cho sinh viên cơ điện mới vào ngành: nên tìm hiểu gì trước
- Khái niệm nào nắm trước? Công suất, momen xoắn, tốc độ đồng bộ (1.500 v/p với 4 cực ở 50 Hz), hệ số trượt, tỷ số truyền, hiệu suất, hệ số làm việc SF, cấp cách điện F, cấp bảo vệ IP.
- Học loại sản phẩm nào trước? Motor 3 pha rotor lồng sóc, sau đó motor giảm tốc chân đế, rồi tới mặt bích và các kiểu hộp R, F, K, S. Tham khảo thêm mục kỹ thuật motor điện.
- Ký hiệu B3, B5, B14 nghĩa là gì? B3 là chân đế, B5 là mặt bích lớn lỗ xuyên, B14 là mặt bích nhỏ lỗ ren; V1, V3 là các tư thế dựng đứng. Nắm ký hiệu này là đọc được catalogue hầu hết các hãng.
- Tự kiểm chứng thông số bằng dụng cụ gì? Ampe kìm đo dòng ba pha, megom đo cách điện cuộn dây (motor tốt thường trên vài MΩ), máy đo vòng quay đo trục ra rồi so với tỷ số trên tem.
- Tính momen từ tem motor thế nào? T (Nm) = 9.550 × P (kW) / n (v/p). Motor 1,5 kW 1.450 v/p có momen khoảng 9,9 Nm; qua hộp 1/30 hiệu suất 0,95 thì trục ra khoảng 280 Nm.
- Nên đọc thêm sản phẩm nào để so sánh? Sau khi hiểu motor giảm tốc mặt bích bánh răng, xem thêm hộp trục vít NMRV (hiệu suất thấp, tự hãm), hộp cyclo (chịu va đập), hộp hành tinh (momen lớn, gọn). So ba loại này cùng công suất và tỷ số sẽ thấy rõ vì sao mỗi máy chọn một kiểu hộp khác nhau.






