Hộp Giảm Tốc 2 Cấp Phân Đôi. Đồ Án Hộp Giảm Tốc Phân Đôi Và Ứng Dụng
Hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi là hộp bánh răng hai cấp trong đó một cấp (cấp nhanh hoặc cấp chậm) được tách làm hai cặp bánh răng giống hệt nhau đặt đối xứng hai bên, nhờ vậy tải chia đều cho hai gối đỡ và lực dọc trục của răng nghiêng tự triệt tiêu. Loại này dùng cho băng tải, xích tải, gầu tải công suất vừa và lớn, chạy nhiều ca, cần trục ít võng và răng ăn khớp đều. Muốn chọn đúng thì tính trước công suất trên tang, tốc độ tang, tỉ số truyền chung và momen ở trục ra.
Nội dung
- 1) Hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi là gì: hai cặp răng nghiêng ngược chiều cùng gánh tải
- 2) Cấu tạo hộp phân đôi cấp nhanh, cấp chậm và so sánh với khai triển, đồng trục, côn – trụ
- 3) Tên thương mại của hộp giảm tốc phân đôi và hộp thay thế ZLY, ZSY, ZQ, ZL
- 4) Đồ án hộp giảm tốc phân đôi: băng tải F = 6.500 N và xích tải F = 9.250 N
- 5) Ứng dụng hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi: máy nghiền bi, máy sấy thùng quay
- 6) Ưu điểm và nhược điểm hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi
- 7) Cách chọn hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi theo tỉ số, mô men, chế độ làm việc
- 8) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi
1) Hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi là gì: hai cặp răng nghiêng ngược chiều cùng gánh tải
Trong hộp giảm tốc 2 cấp thông thường, mỗi cấp chỉ có một cặp bánh răng. Với hộp phân đôi, một cấp được "chẻ" ra làm hai cặp: bánh răng nghiêng một bên nghiêng trái, bên kia nghiêng phải, lắp đối xứng qua giữa trục. Hai cặp cùng gánh tải, mỗi cặp chỉ chịu khoảng một nửa momen, lực dọc trục của hai cặp ngược chiều nhau nên bù trừ hết.

Hộp phân đôi có hai biến thể: phân đôi cấp nhanh và phân đôi cấp chậm. So với kiểu khai triển (như hộp giảm tốc ZQ), bánh răng không còn nằm lệch về một đầu trục nên trục đỡ ít võng, vết tiếp xúc trên răng đều hơn.

2) Cấu tạo hộp phân đôi cấp nhanh, cấp chậm và so sánh với khai triển, đồng trục, côn – trụ
a) Cấu tạo hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi cấp nhanh: chia tải đều nhờ trục tùy động
Cấp nhanh gồm hai cặp bánh răng nghiêng ngược chiều đặt hai bên, cấp chậm là một cặp nằm giữa. Trục vào và trục trung gian đều chịu tải đối xứng. Vì phải tự cân bằng tải giữa hai cặp, một trong các trục cấp nhanh thường được để "tùy động" dọc trục (lắp ổ đũa trụ ngắn không chặn dọc), trục tự dịch vài phần mười milimet cho hai cặp răng chia tải đều. Kiểu này phổ biến trong đồ án chi tiết máy hệ dẫn động băng tải.
Kết cấu, cách tính chi tiết xem bài hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi cấp nhanh.

b) Cấu tạo hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi cấp chậm: tách đôi cặp chịu mô men lớn nhất
Ngược lại, cấp chậm (cấp chịu momen lớn nhất) được tách đôi. Đây là chỗ đáng tách nhất vì momen ở trục ra lớn gấp tỉ số truyền lần so với trục vào: mỗi cặp cấp chậm chỉ gánh một nửa nên mô đun răng, chiều rộng răng nhỏ đi, hộp không phải to ra quá nhiều. Kiểu phân đôi cấp chậm hợp với xích tải, gầu tải, máy nghiền chịu va đập.
Cách chọn cỡ hộp theo mô men xem bài hộp giảm tốc phân đôi cấp chậm.
c) So sánh hộp phân đôi với hộp khai triển, đồng trục, côn – trụ
| Kiểu hộp 2 cấp | Cách bố trí bánh răng | Điểm mạnh | Điểm yếu |
| Khai triển | Mỗi cấp một cặp, lệch về một đầu trục | Đơn giản, rẻ, dễ sửa | Tải dồn lệch theo chiều rộng răng, trục phải to |
| Phân đôi | Một cấp tách hai cặp đối xứng | Tải đều, triệt tiêu lực dọc trục, chạy êm | Hộp rộng, nhiều chi tiết, gia công và lắp tốn công |
| Đồng trục | Trục vào và trục ra cùng đường tâm | Chiều dài hộp ngắn, lắp thẳng hàng | Trục trung gian dài, cấp nhanh dùng chưa hết khả năng tải |
| Côn – trụ | Cấp nhanh bánh răng côn, cấp chậm trụ | Trục ra vuông góc trục motor | Cặp côn khó gia công, cần chỉnh khe hở cẩn thận |
Xem thêm hai kiểu so sánh trực tiếp: hộp giảm tốc 2 cấp khai triển và hộp giảm tốc 2 cấp đồng trục.
3) Tên thương mại của hộp giảm tốc phân đôi và hộp thay thế ZLY, ZSY, ZQ, ZL
- Hộp phân đôi không phải dòng hàng bán sẵn có model riêng: thị trường Việt Nam gần như không có mã nào tên "phân đôi".
- ZLY, ZSY, ZQ, ZL là hộp trụ trục song song một nhánh (khai triển), không phải phân đôi.
- Hộp phân đôi thật thường là hộp đặt chế tạo theo bản vẽ, hộp bánh răng chữ V, hoặc nằm trong hộp số máy cán, máy nghiền.
- Khi thiết kế máy mà không đặt chế tạo được, người ta thay bằng hộp bán sẵn cùng tỉ số, mô men cho phép lớn hơn mô men tải × hệ số làm việc.
| Dòng hộp | Kiểu bố trí | Số cấp, tỉ số | Phân đôi? | Dùng thay hộp phân đôi khi |
| hộp giảm tốc ZLY | Trụ răng nghiêng cứng, một nhánh | 2 cấp, i 6,3 – 20 | Không | Cần tỉ số ~10: trục bánh răng nhỏ máy nghiền bi |
| hộp giảm tốc ZSY | Trụ răng nghiêng cứng, một nhánh | 3 cấp, i 22,4 – 100 | Không | Cần tỉ số 35 – 100: máy sấy thùng quay, gầu tải |
| hộp giảm tốc ZQ | Trụ răng mềm, khai triển | 2 cấp, i 8,23 – 48,57 | Không | Tời, băng tải tải vừa, cần giá rẻ |
| hộp giảm tốc ZL | Trụ răng mềm, một nhánh | 2 cấp, i 7,1 – 45 | Không | Máy cũ cỡ lớn, cần 6 kiểu bố trí trục vào – ra |
| Hộp đặt chế tạo, bánh răng chữ V | Phân đôi thật, đối xứng | 2 cấp, i 8 – 40 | Có | Máy cán, máy nghiền chạy 24 giờ, cần tải chia đều |
4) Đồ án hộp giảm tốc phân đôi: băng tải F = 6.500 N và xích tải F = 9.250 N
a) Đồ án phân đôi cấp nhanh – hệ dẫn động băng tải 9,75 kW
Số liệu đề: lực vòng trên băng tải F = 6.500 N, vận tốc băng v = 1,5 m/s, đường kính tang D = 550 mm, thời hạn 5 năm, 200 ngày/năm, 3 ca/ngày, mỗi ca 8 giờ, quay một chiều, va đập nhẹ, tải T1 = T trong 25 giây và T2 = 0,7T trong 16 giây.
- Công suất trên tang: P = F × v = 6.500 × 1,5 = 9,75 kW.
- Tải thay đổi nên lấy công suất tương đương: khoảng 0,9 × 9,75 ≈ 8,7 kW. Chia hiệu suất cả hệ (đai hoặc xích, hai cấp bánh răng, các cặp ổ) khoảng 0,87 thì cần motor khoảng 10 kW, chọn motor 3 pha 4 cực (4 pole) 11 kW, tốc độ khoảng 1.460 vòng/phút.
- Tốc độ tang: n = 60.000 × v / (π × D) ≈ 52 vòng/phút. Tỉ số chung i ≈ 1.460 / 52 ≈ 28, chia cho bộ truyền ngoài và hai cấp trong hộp.
- Momen trên trục tang khoảng 9.550 × 9,75 / 52 ≈ 1.790 N.m: đây là con số dùng để chọn trục ra, then và ổ.
Thuyết minh đồ án thường gồm: chọn động cơ và phân phối tỉ số truyền; tính bộ truyền ngoài; tính hai cấp bánh răng; tính trục; chọn ổ lăn; tính vỏ hộp và chọn dung sai lắp ghép.
b) Đồ án phân đôi cấp chậm – hệ dẫn động xích tải 7,4 kW
Một đề tham khảo khác: lực kéo xích tải F = 9.250 N, vận tốc v = 0,8 m/s, công suất trên trục công tác P = 7,4 kW. Lấy hiệu suất đai 0,96, mỗi cặp ổ 0,99, mỗi cặp bánh răng 0,97–0,98 thì hiệu suất chung khoảng 0,89–0,90, công suất cần trên trục motor khoảng 8,3 kW, chọn motor 4 cực 11 kW (dư tải để khởi động có tải).

Phần thiết kế cấp chậm phân đôi cần kiểm nghiệm kỹ: lực tác dụng lên từng cặp bánh răng, khoảng cách gối đỡ – điểm đặt lực, độ bền mỏi trục ở tiết diện lắp bánh răng, tải động và tải tĩnh của ổ, rồi mới tính vỏ hộp (chiều dày thân, gân tăng cứng, bích ghép, cửa thăm, nút thông hơi, nút tháo dầu, que thăm dầu, chốt định vị).

c) Motor kéo hộp phân đôi 5,5 – 30 kW: điện áp, dòng điện, biến tần
Hộp phân đôi thường đi với motor 3 pha 380V cỡ 5,5–30 kW. Dòng định mức motor 4 cực 380V khoảng 2 A/kW: 7,5 kW khoảng 15 A, 11 kW khoảng 21–22 A, 15 kW khoảng 29–30 A, 22 kW khoảng 42 A. Từ khoảng 7,5–11 kW trở lên nên khởi động sao – tam giác, khởi động mềm hoặc biến tần để dòng khởi động không vọt 5–7 lần làm sụt áp xưởng. Biến tần chọn dòng ra định mức bằng hoặc lớn hơn dòng tem motor, tải băng tải có tải nặng lúc khởi động thì dùng loại tải nặng. Xem thêm các dòng motor điện 3 pha theo công suất.
5) Ứng dụng hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi: máy nghiền bi, máy sấy thùng quay
- Băng tải than, băng tải clinker, băng tải cát đá chạy 3 ca liên tục.
- Xích tải cào, xích tải tấm trong nhà máy xi măng, nhà máy phân bón.
- Máy nghiền bi, máy nghiền đứng cỡ vừa nghiền đá vôi, quặng, xỉ.
- Máy sấy thùng quay, lò quay nung vôi, thùng tạo hạt phân bón.
- Máy khuấy bể lớn xử lý nước thải, bể phản ứng hóa chất.
- Đồ án chi tiết máy: hệ dẫn động băng tải, xích tải dùng hộp phân đôi.
a) Máy nghiền bi Ø1200×2400 dùng hộp phân đôi cấp chậm (hàng thay thế: hộp ZLY tỉ số 10)

Bài toán (giả sử): thùng nghiền Ø1,2 m dài 2,4 m nghiền đá vôi, motor 30kW 4 cực 1.475 vòng/phút, bánh răng vành ăn với bánh răng nhỏ tỉ số 1:5, chạy 24 giờ/ngày.
Hiệu suất hộp 2 cấp răng nghiêng mài lấy ~96%.
Cách máy vận hành:
- Đá vôi và bi thép nằm trong thùng; thùng quay, bi được nâng lên rồi rơi xuống đập, nghiền liệu.
- Liệu mịn chảy dần ra cửa xả ở đầu kia thùng.
- Motor → khớp nối → hộp giảm tốc → khớp nối → bánh răng nhỏ → bánh răng vành trên thùng.
- Hai gối đỡ cổ trục gánh trọng lượng thùng, bi và liệu; hộp chỉ truyền mô men.
Tính chọn hộp:
- Tốc độ tới hạn: 42,3 / √1,2 ≈ 38,6 vòng/phút; chạy ~78% → ~30 vòng/phút.
- Trục bánh răng nhỏ: 30 × 5 = 150 vòng/phút.
- Tỉ số hộp: 1.475 / 150 ≈ 9,8 → chọn i = 10, thùng quay ~29,5 vòng/phút.
- Mô men trục ra hộp: 9.550 × 30 × 0,96 / 147,5 ≈ 1.865 Nm.
- Bi rơi gây va đập, chạy 24 giờ: hệ số làm việc 1,75 – 2 → hộp cần mô men cho phép ~3.265 – 3.730 Nm.
- Mỗi cặp cấp chậm phân đôi gánh ~930 Nm.
Vì sao chọn hộp phân đôi cấp chậm cho máy nghiền bi – lợi thế:
- Va đập theo chu kỳ dồn vào cấp chậm: tách đôi thì mỗi cặp chỉ chịu ~930 Nm.
- Trục ra đặt đối xứng, ít võng: bánh răng nhỏ ăn khớp đều với bánh răng vành, vết mòn đều.
- Lực dọc trục triệt tiêu: ổ lăn chạy 24 giờ bền hơn, dầu ít nóng.
- Hàng bán sẵn thay thế: hộp giảm tốc ZLY 2 cấp tỉ số 10 (dải 6,3 – 20), chọn cỡ có mô men cho phép ~3.265 – 3.730 Nm theo bảng mô men của ZLY.
b) Máy sấy thùng quay Ø1,5×12 m dùng hộp phân đôi cấp nhanh (hàng thay thế: hộp ZSY tỉ số 45)

Bài toán (giả sử): thùng sấy Ø1,5 m dài 12 m sấy cát hoặc mùn cưa, thùng quay ~4 vòng/phút, motor 15kW 4 cực 1.460 vòng/phút, bánh răng vành tỉ số 1:8, chạy 24 giờ/ngày.
Hiệu suất hộp 2 cấp lấy ~96%; hộp 3 cấp ZSY lấy ~94%.
Cách máy vận hành:
- Thùng đặt nghiêng 3 – 5°, tựa trên 2 vành lăn và 4 con lăn đỡ.
- Liệu ẩm nạp ở đầu cao, khí nóng từ lò đốt thổi dọc thùng.
- Cánh nâng trong thùng vung liệu qua dòng khí nóng, liệu đi dần xuống đầu thấp rồi xả ra.
- Motor → hộp giảm tốc → bánh răng nhỏ → bánh răng vành quay thùng.
Tính chọn hộp – phương án phân đôi 2 cấp:
- Tỉ số lớn nhất hộp 2 cấp ~40: trục ra 1.460 / 40 = 36,5 vòng/phút.
- Thùng quay: 36,5 / 8 ≈ 4,56 vòng/phút.
- Mô men trục ra: 9.550 × 15 × 0,96 / 36,5 ≈ 3.770 Nm.
Tính chọn hộp – phương án hộp giảm tốc ZSY 3 cấp tỉ số 45:
- Trục ra: 1.460 / 45 ≈ 32,4 vòng/phút → thùng ~4,06 vòng/phút.
- Mô men trục ra: 9.550 × 15 × 0,94 / 32,4 ≈ 4.160 Nm.
- Tải êm, quán tính lớn lúc khởi động: hệ số 1,25 – 1,5 → cần ~5.200 – 6.240 Nm.
- ZSY160: mô men ~4.310 – 5.030 Nm, thấp hơn mức cần.
- ZSY180: mô men ~6.220 – 7.220 Nm, SF ≈ 1,5 – 1,74.
Vì sao dùng hộp phân đôi cấp nhanh cho máy sấy thùng quay – lợi thế:
- Chạy 24 giờ liên tục ở tốc độ motor: cấp nhanh tách đôi răng nghiêng ngược chiều, chạy êm, ít nóng.
- Không có lực dọc trục ở cấp nhanh: ổ trục vào bền, ít phải dừng lò thay ổ.
- Đúng tốc độ 4 vòng/phút chỉ với 2 cấp + bánh răng vành, hộp ngắn hơn hộp 3 cấp.
- Không đặt chế tạo được: dùng hộp giảm tốc ZSY tỉ số 45 (cỡ ZSY180) cho thùng ~4 vòng/phút.
6) Ưu điểm và nhược điểm hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi
a) Ưu điểm
- Bánh răng và ổ lăn bố trí đối xứng, tải phân bố đều lên hai gối, trục ít võng, vết ăn khớp đẹp trên toàn chiều rộng răng.
- Hai cặp răng nghiêng ngược chiều nên lực dọc trục triệt tiêu, ổ lăn đỡ nhẹ việc, tuổi thọ bạc đạn cao hơn.
- Chạy êm, ít rung, truyền được công suất lớn với kích thước bánh răng nhỏ hơn kiểu khai triển cùng momen.
- Hợp với chế độ làm việc 2–3 ca/ngày, tải thay đổi theo chu kỳ, va đập nhẹ.
b) Nhược điểm
- Chiều rộng hộp lớn, khối lượng gia công và số chi tiết tăng.
- Kết cấu gối đỡ phức tạp hơn vì phải có trục tùy động để hai cặp răng tự chia tải.
- Giá thành và công lắp ráp cao hơn hộp khai triển; hàng chế tạo sẵn trên thị trường ít hơn, thường gặp trong đồ án hoặc máy thiết kế riêng.

7) Cách chọn hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi theo tỉ số, mô men, chế độ làm việc
- Tỉ số = tốc độ motor / tốc độ trục máy.
- Motor 4 cực 1.460 vòng/phút, trục máy 50 vòng/phút: i ≈ 29.
- Mô men trục ra: T = 9.550 × kW / vòng/phút.
- Băng tải, máy sấy: hệ số làm việc 1,25 – 1,5.
- Gầu tải, máy nghiền va đập: hệ số 1,5 – 2.
- Tỉ số 6,3 – 20: tra hộp giảm tốc ZLY 2 cấp.
- Tỉ số trên 40: dùng hộp giảm tốc ZSY 3 cấp.
- Chạy 3 ca: nhiệt độ dầu ổn định dưới ~80°C.
- Trục ra đứng: kiểm tra bôi trơn ổ phía trên.
8) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc 2 cấp phân đôi
- Làm sao biết hộp được chào bán có đúng là phân đôi? Mở nắp thăm hoặc xem bản vẽ: phải thấy hai cặp bánh răng nghiêng ngược chiều nhau cùng nằm ở một cấp, đặt đối xứng qua giữa hộp. Nhiều hộp khai triển như ZQ bị gọi nhầm là phân đôi; hộp ZQ chỉ có một cặp mỗi cấp và bánh răng lệch về một đầu trục.
- Cần đưa thông số gì để báo đúng? Công suất motor, số cực (thường 4 cực), tốc độ trục ra, momen hoặc lực kéo và đường kính tang, số ca/ngày, kiểu tải (đều, va đập nhẹ, va đập mạnh), kiểu lắp, đường kính và chiều dài cốt ra. Hộp đặt chế tạo cần thêm bản vẽ kích thước bệ cũ để lắp vừa.
- Xem gì trên tem và bản vẽ đi kèm? Tỉ số truyền thực (tính từ số răng), momen cho phép ở trục ra, công suất cho phép ở tốc độ vào 1.450 vòng/phút, loại dầu và lượng dầu, mã bạc đạn từng trục. Thiếu bảng mã bạc đạn là sau này thay rất mất công dò.
- Giá hộp phân đôi so với hộp khai triển thế nào? Giá trung bình thị trường Việt Nam của hộp phân đôi thường cao hơn hộp khai triển cùng momen vì nhiều bánh răng, nhiều ổ, gia công vỏ phức tạp; hộp đặt chế tạo đơn chiếc có thể đắt gấp rưỡi tới gấp đôi hộp khai triển bán sẵn. Hộp cũ tháo từ dây chuyền nhà máy rẻ hơn nhưng phải kiểm tra răng và độ rơ trục.
- Có nên dùng hộp khai triển thay cho phân đôi để tiết kiệm? Được, nếu hộp khai triển có momen cho phép ở trục ra lớn hơn momen tải nhân hệ số làm việc. Ví dụ tải cần 1.800 N.m, hệ số 1,5 thì cần hộp có momen cho phép khoảng 2.700 N.m; khi đó hộp khai triển sẽ phải lên size to hơn, nặng hơn để bù cho việc tải phân bố lệch.
- Lắp đặt cần căn chỉnh những gì? Bệ phẳng, cứng; căn đồng tâm khớp nối motor – trục vào và trục ra – trục tang bằng đồng hồ so. Với hộp phân đôi, không được bó cứng trục tùy động bằng khớp nối cứng hoặc vòng chặn thêm vào, vì trục cần tự dịch dọc để hai cặp răng chia tải.
- Dầu bôi trơn châm thế nào? Dùng dầu bánh răng công nghiệp ISO VG 220 cho tải vừa, VG 320 cho tải nặng hoặc nhiệt độ môi trường cao. Mức dầu ngập bánh răng lớn cấp chậm 1–2 chiều cao răng; hai bánh răng phân đôi phải cùng ngập như nhau. Thay dầu lần đầu sau khoảng 300–500 giờ, sau đó theo màu dầu và mạt kim loại trên nam châm nút xả.
- Chạy thử và theo dõi dòng điện ra sao? Chạy không tải 30 phút, nghe tiếng và sờ nhiệt từng nắp ổ, hai bên đối xứng phải nóng gần bằng nhau. Đo dòng motor bằng ampe kìm: không tải motor 11 kW khoảng 7–9 A, có tải không vượt dòng tem (khoảng 21–22 A). Một bên nắp ổ nóng hơn rõ rệt là hai cặp răng chia tải không đều, kiểm tra lại trục tùy động.
- Có nên dùng biến tần cho hộp phân đôi? Nên với băng tải dài, xích tải nặng: tăng tốc 5–15 giây giúp răng không bị sốc, băng không trượt, dòng khởi động thấp. Cài bảo vệ quá dòng ở khoảng 110–120% dòng tem motor, bật chức năng hãm DC hoặc điện trở xả nếu cần dừng nhanh tải quán tính lớn.
- Làm sao tiết kiệm điện khi chạy nhiều ca? Chọn tỉ số để motor chạy gần tải định mức (70–90% dòng tem) thay vì motor quá lớn chạy non tải, vì motor non tải có hệ số công suất thấp. Giữ dầu sạch, đúng mức; dầu quá đầy làm tăng tổn hao khuấy dầu và nhiệt.
- Một cặp răng phân đôi mòn nhanh hơn cặp kia: nguyên nhân và cách sửa? Thường do trục tùy động bị kẹt (lắp nhầm ổ chặn dọc, bạc chặn quá chặt) nên một cặp gánh gần hết tải. Tháo nắp, kiểm tra trục có dịch dọc nhẹ được không; thay ổ đúng loại đỡ không chặn, bỏ vòng chặn thừa, kiểm tra vết tiếp xúc bằng bột màu sau khi lắp lại.
- Hộp kêu gõ theo nhịp, rung mạnh khi tải tăng: kiểm tra gì? Bước 1: kiểm tra bu lông chân và bệ. Bước 2: kiểm tra độ đồng tâm khớp nối hai đầu. Bước 3: mở nắp thăm xem có răng mẻ, rỗ bề mặt. Bước 4: nghe từng ổ bằng que nghe hoặc tua vít dài; ổ có tiếng lạo xạo là ổ hỏng, thay đúng mã.
- Nhiệt độ dầu cao bất thường khi chạy 3 ca: xử lý thế nào? Kiểm tra mức dầu (thiếu hoặc quá đầy đều làm nóng), độ nhớt dầu, nút thông hơi có bị bít không, quạt motor và vỏ hộp có bị bụi phủ dày không. Nếu tải thực đã vượt momen cho phép, đo dòng motor để xác nhận và tính lại size hộp hoặc lắp thêm quạt làm mát vỏ.
- Chọn motor 4 cực nhưng lắp nhầm motor 2 cực: hậu quả là gì? Tốc độ trục ra tăng gần gấp đôi, băng tải chạy nhanh hơn thiết kế, bánh răng và ổ quay nhanh nên nóng hơn, dầu văng nhiều. Kiểm tra tem motor (khoảng 2.900 vòng/phút là 2 cực, khoảng 1.450 là 4 cực) và thay đúng motor, hoặc dùng biến tần hạ tần số nếu chỉ chạy tạm.
- Xì dầu ở mặt ghép thân – nắp sau khi sửa: làm lại thế nào? Tháo nắp, cạo sạch keo cũ, lau dầu bằng dung môi, bôi lớp keo làm kín mỏng đều, lắp chốt định vị trước rồi siết bu lông từ giữa ra hai đầu theo thứ tự chéo. Không dùng gioăng giấy dày ở mặt ghép có lỗ ổ vì sẽ làm sai kích thước lỗ ổ.
- Trước khi làm đồ án hộp phân đôi cần nắm khái niệm nào? Công suất, momen xoắn, tốc độ quay và công thức T = 9.550 × P / n; hiệu suất bộ truyền; tỉ số truyền và cách phân phối tỉ số cho các cấp; mô đun, góc nghiêng răng, lực vòng – lực hướng tâm – lực dọc trục trên bánh răng nghiêng. Hiểu lực dọc trục thì mới thấy vì sao phân đôi răng nghiêng ngược chiều lại có lợi.
- Nên học hộp nào trước? Học hộp 1 cấp bánh răng trụ, rồi hộp 2 cấp khai triển (dễ nhất), sau đó mới tới phân đôi và đồng trục. Đọc tiếp các bài trong mục kỹ thuật hộp giảm tốc để thấy các dòng hộp chế tạo sẵn ngoài thị trường khác đồ án ở điểm nào.
- Motor nên tìm hiểu trước những gì? Motor 3 pha rotor lồng sóc: tốc độ đồng bộ 1.500 vòng/phút với 4 cực ở 50 Hz, hệ số trượt 2–4%, cách đọc tem (kW, A, cos φ, cấp cách điện F, cấp bảo vệ IP55), đấu sao – tam giác. Từ đó mới chọn được motor đúng cho đề đồ án.
- Thứ tự làm thuyết minh đồ án hợp lý? Chọn motor và phân phối tỉ số, tính bộ truyền ngoài, tính cấp chậm trước rồi cấp nhanh (vì cấp chậm quyết định khoảng cách trục), kiểm tra bôi trơn ngâm dầu, tính trục, chọn ổ, chọn then, tính vỏ hộp, chọn dung sai lắp ghép.
- Làm sao tự kiểm chứng số liệu tính toán? Ra xưởng có băng tải, đọc tem motor, đo dòng bằng ampe kìm, đo tốc độ tang bằng máy đo tốc độ, đo đường kính tang. Tính lại công suất thực, so với công suất tính trên giấy; chênh lệch cho thấy hiệu suất thực và mức tải thật của hệ.
Nội Dung Có Thể Bạn Quan Tâm:
- Động Cơ Hộp Giảm Tốc 2 Cấp: Ứng Dụng, Thông Số Kỹ Thuật
- Hộp Giảm Tốc 2 Cấp Đồng Trục: Bản Vẽ, Ứng Dụng, Đồ Án Và Các Bước Lắp Ráp
- Phương pháp tháp lắp hộp giảm tốc, bảo trì, sửa chữa
- Motor giảm tốc đảo chiều quay khi đấu điện
- Ưu nhược điểm motor giảm tốc cũ, giá cả, cách chọn
- Các loại hộp giảm tốc nhiều người dùng nhất Châu Âu, Á
- Các motor giảm tốc rẻ nhất, bền nhất tại Việt Nam
- Cấu tạo hộp giảm tốc, thiết kế và tính lực truyền động bánh răng






