0968140191Miền Nam
0975897066Miền Bắc

Hộp Giảm Tốc FA Cốt Âm Trục Song Song: Cấu Tạo, Kích Thước, Cách Chọn

Viết bởi: Vũ Hồng Phúc
Vũ Hồng Phúc
Vũ Hồng Phúc, sinh năm 1985, sau khi tốt nghiệp cử nhân tại Đại Học Bách Khoa Hà Nội, Vũ Hồng Phúc đã tự mình khám phá thế giới qua việc du học tại EF Language School London và nhiều trường đại học khác. Tích lũy kinh nghiệm trong nhiều năm, anh quyết định trở về đất nước. Vũ Hồng Phúc đã hướng đến mục tiêu phát triển Dongco3pha.com là thương hiệu "Động cơ điện" hàng đầu Việt Nam. Trong nhiều năm liền danh liên tục mang lại nhiều thành tựu cho doanh nghiệp và đóng góp nhiều giải pháp tối ưu về chế tạo máy, chế tạo động cơ giảm tốc, động cơ điện.
13 thg 10 2026 19:46

Hộp giảm tốc FA là hộp số bánh răng trụ răng nghiêng trục song song, trục ra dạng cốt âm (trục rỗng có rãnh then), lắp chụp thẳng lên trục máy mà không cần khớp nối. Dòng này hay dùng cho băng tải, vít tải, máy khuấy, cầu trục di chuyển, chỗ cần momen lớn mà chiều dài lắp đặt ngắn. Chọn hộp FA thì xác định: momen trục ra cần, tốc độ ra (từ đó ra tỉ số), đường kính trục máy để chọn size cốt âm, rồi mới tới công suất motor và kiểu lắp chân đế hay tay đòn.

Chữ F chỉ hộp trục song song; chữ A là trục ra rỗng (cốt âm). Cùng size còn có F (trục ra dương, chân đế), FF (trục dương, mặt bích), FAF (cốt âm, mặt bích), FAZ (cốt âm, bộ khóa co ép).

1) Cấu tạo hộp giảm tốc FA

a) Các bộ phận chính

  • Vỏ gang đúc liền khối, mặt bích nối motor phía trên, trục ra nằm song song và thấp hơn trục motor.
  • Hai hoặc ba cấp bánh răng trụ răng nghiêng, thép hợp kim thấm carbon, tôi cứng và mài răng.
  • Trục ra rỗng có rãnh then, lắp lồng vào trục máy; đầu kia có nắp và bu lông chặn dọc trục.
  • Bạc đạn, phớt chặn dầu hai đầu trục rỗng, nút châm dầu, nút xả, nút thông hơi.

b) Nguyên lý làm việc

Motor quay bánh răng nhỏ cấp đầu, qua từng cấp răng nghiêng tốc độ giảm dần, momen tăng dần. Hộp hai cấp tỉ số khoảng 3.8–30, ba cấp tới khoảng 280. Không có cặp trục vít bên trong, nên hiệu suất cao, khoảng 95–96% với hộp ba cấp. Trục rỗng ăn trực tiếp vào trục máy, momen phản lực giữ bằng tay đòn hoặc chân đế.

2) Phân loại hộp giảm tốc FA theo size

Bảng kích thước tham khảo của hộp F (trục dương) và FA (trục âm) cùng size, số liệu có thể lệch đôi chút giữa các hãng chế tạo:

SizeĐường kính trục ra (mm)Mặt bích motorTổng dài F / FA (mm)Tổng cao (mm)Rãnh then – cavet (mm)Tâm trục ra tới chân (mm)
F37 / FA372580487 / 437252876
F47 / FA473080520 / 4612718 / 1077
F57 / FA5735 / 4090591 / 52031710 / 1293
F67 / FA6740100667 / 5863431297
F77 / FA7750112 / 100724 / 633428 / 42614121
F87 / FA8760132884 / 76453118152
F97 / FA97701601109 / 963627 / 62320178
  • Size 47 có hãng làm trục 35 mm thay vì 30 mm; đo trục máy trước khi chốt.
  • Momen cực đại cho phép tham khảo theo dòng F phổ biến: size 37 khoảng 200 Nm, 47 khoảng 400 Nm, 57 khoảng 675 Nm, 67 khoảng 820 Nm, 77 khoảng 1.550 Nm, 87 khoảng 2.700 Nm, 97 khoảng 4.300 Nm.
  • Momen thực tế cho phép còn phụ thuộc tỉ số truyền và hãng; tra đúng catalog của hộp mình mua.

a) Hộp giảm tốc F37, FA37 trục 25 mm

hộp giảm tốc F37 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA37 cốt âm trục song song

Size nhỏ nhất, lắp motor mặt bích 80, hợp băng tải nhẹ, máy đóng gói.

b) Hộp giảm tốc F47, FA47 trục 30 mm

hộp giảm tốc F47 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA47 cốt âm trục song song

Mặt bích motor 80, dùng cho băng tải vừa, vít tải ngắn, cửa trượt.

c) Hộp giảm tốc F57, FA57 trục 35–40 mm

hộp giảm tốc F57 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA57 cốt âm trục song song

F57 trục dương 35 mm, FA57 cốt âm 40 mm, mặt bích motor 90.

d) Hộp giảm tốc F67, FA67 trục 40 mm

hộp giảm tốc F67 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA67 cốt âm trục song song

Mặt bích motor 100, dùng cho máy khuấy, băng tải dài, xe cầu trục nhỏ.

e) Hộp giảm tốc F77, FA77 trục 50 mm

hộp giảm tốc F77 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA77 cốt âm trục song song

Size trung bình – lớn, momen tham khảo khoảng 1.550 Nm, hợp vít tải, máy nghiền nhẹ, băng tải cát đá.

f) Hộp giảm tốc F87, FA87 trục 60 mm

hộp giảm tốc F87 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA87 cốt âm trục song song

Mặt bích motor 132, dùng cho tải nặng, băng tải mỏ, máy trộn bê tông.

g) Hộp giảm tốc F97, FA97 trục 70 mm

hộp giảm tốc F97 trục dương trục song song

hộp giảm tốc FA97 cốt âm trục song song

Mặt bích motor 160, hộp dài khoảng 1 m, dùng cho tải rất nặng chạy liên tục.

3) Thông số kỹ thuật và cách chọn hộp giảm tốc FA

a) Tính tốc độ, momen, hệ số dịch vụ

Tỉ số i = tốc độ motor / tốc độ trục ra cần. Motor 4 cực (khoảng 1450 vòng/phút) luôn tính trước, sau đó mới xét 6 cực và 8 cực. Momen ra T2 = 9550 × P / n2 × hiệu suất. Ví dụ: motor 3kW 4 cực, cần ra 30 vòng/phút, i ≈ 48; T2 ≈ 9550 × 3 / 30 × 0.95 ≈ 907 Nm. Momen cực đại cho phép của size 67 khoảng 820 Nm, size 77 khoảng 1.550 Nm. Tải va đập, chạy 16–24 giờ/ngày thì nhân thêm hệ số dịch vụ 1.25–1.75 trước khi so.

b) Motor lắp hộp FA: điện áp, dòng điện, biến tần

Mặt bích motorCông suất motor 4 cực thường lắpDòng định mức 380V (khoảng)
800.55 – 0.75kW1.5 – 2A
901.1 – 1.5kW2.7 – 3.5A
1002.2 – 3kW5 – 6.8A
1124kW8.8A
1325.5 – 7.5kW11.5 – 15.5A
16011 – 15kW22 – 29A
  • Điện 1 pha 220V chỉ phù hợp motor nhỏ (0.75kW khoảng 5–6A, 1.5kW khoảng 10A); motor 1 pha lớn nhất phổ biến khoảng 7.5kW.
  • Biến tần cho motor giảm tốc FA: dòng định mức biến tần bằng hoặc lớn hơn dòng motor; tải khởi động nặng (vít tải đầy liệu, máy trộn) chọn lớn hơn một cấp.
  • Chạy biến tần dưới khoảng 20Hz lâu dài thì quạt motor quay chậm, motor nóng; cần quạt cưỡng bức hoặc chọn tỉ số hộp lớn hơn.

c) Lắp cốt âm lên trục máy

Trục máy tiện theo dung sai h6 hoặc k6, có rãnh then đúng chuẩn. Bôi mỡ chống kẹt (mỡ đồng hoặc mỡ molypden) lên trục trước khi lồng vào, đẩy bằng ty ren và tấm chặn, không đóng búa vào vỏ hộp. Tay đòn chống xoay lắp có cao su giảm chấn, không siết cứng hoàn toàn để hộp tự lựa theo trục.

Các dòng hộp số khác có thể tham khảo ở nhóm Hộp giảm tốc, motor liền hộp ở nhóm motor giảm tốc tải nặng và motor giảm tốc cốt âm.

4) Ứng dụng của hộp giảm tốc FA

  • Hộp giảm tốc FA cốt âm cho băng tải, băng chuyền, băng tải lòng máng, băng tải cát đá.
  • Hộp số FA cho vít tải xi măng, vít tải cám, gàu tải.
  • Hộp giảm tốc trục song song cốt âm cho máy khuấy, bể xử lý nước thải, máy cào bùn.
  • Hộp số FA cho xe di chuyển cầu trục, cổng trục, bàn xoay.
  • Hộp giảm tốc FA cho máy trộn bê tông, máy nghiền, máy ép viên.
  • Hộp số cốt âm cho thiết bị nâng hạ, cửa đập, cửa cống.

5) Ưu điểm và nhược điểm của hộp giảm tốc FA

a) Ưu điểm

  • Trục rỗng lắp thẳng lên trục máy, bỏ được khớp nối và bệ đỡ, cụm truyền động ngắn gọn.
  • Bánh răng trụ răng nghiêng tôi mài, hiệu suất khoảng 95–96%, chạy mát và êm hơn hộp trục vít cùng tỉ số.
  • Dải tỉ số rộng, nhiều size, nhiều kiểu lắp (chân đế, mặt bích, tay đòn).
  • Kết cấu theo chuẩn phổ biến, dễ tìm hộp thay thế cùng kích thước lắp.

b) Nhược điểm

  • Giá cao hơn hộp trục vít cùng momen.
  • Trục máy bị kẹt gỉ trong cốt âm thì tháo rất vất vả.
  • Hộp size lớn nặng, cần trục máy đủ cứng và đủ dài để đỡ.

6) Dầu và kiểm tra trong quá trình dùng

  • Dầu bánh răng công nghiệp ISO VG 220 là phổ biến; lượng dầu tra theo tư thế lắp ghi trên tem.
  • Thay dầu lần đầu sau khoảng 300–500 giờ, sau đó khoảng 5.000–10.000 giờ với dầu khoáng tùy nhiệt độ làm việc.
  • Nhiệt vỏ hộp khi chạy đủ tải thường dưới khoảng 80°C.
  • Kiểm tra phớt hai đầu trục rỗng, tay đòn, cao su giảm chấn mỗi lần dừng máy định kỳ.

7) Câu hỏi thường gặp về hộp giảm tốc FA

a) Người sắp mua hộp giảm tốc FA cần hỏi gì, xác minh gì

  • Cần đưa người bán thông số gì? Đường kính trục máy (để chọn cốt âm), tốc độ trục ra, momen hoặc công suất tải, số giờ chạy mỗi ngày, kiểu tải (đều hay va đập), tư thế lắp và kiểu giữ hộp (chân đế, mặt bích hay tay đòn). Cung cấp thêm điện áp có sẵn (380V hay 220V) để chọn motor.
  • Tem hộp FA cần xem những gì? Model và size (ví dụ FA67), tỉ số i, tốc độ ra, momen ra định mức, công suất motor, tư thế lắp (M1–M6), loại dầu và lượng dầu. Đối chiếu tỉ số trên tem với tốc độ ra thực đo bằng máy đo vòng quay.
  • Làm sao biết hộp đúng là bánh răng tôi mài? Hỏi vật liệu bánh răng và độ cứng, thường 20CrMnTi thấm carbon 58–62 HRC. Chạy thử không tải, hộp răng mài chạy êm, tiếng đều; vỏ hộp ấm nhẹ chứ không nóng nhanh. Hàng không mài răng thường kêu rít và nóng hơn.
  • Chọn size theo momen hay theo công suất motor? Theo momen trục ra là chính. Cùng motor 2.2kW, tỉ số 15 ra momen khoảng 205 Nm, size nhỏ đủ; tỉ số 80 ra momen khoảng 1.100 Nm, phải lên size lớn hơn hẳn. Motor 2.2kW + FA67 tỉ số 80: momen cực đại cho phép của size 67 khoảng 820 Nm; FA77 khoảng 1.550 Nm.
  • Giá hộp FA chênh lệch theo gì? Giá trung bình thị trường Việt Nam tăng nhanh theo size: size 37–47 rẻ hơn nhiều so với size 87–97. Hàng châu Âu chính hãng đắt gấp nhiều lần hàng Trung Quốc cùng kích thước; hộp cũ tháo máy rẻ nhưng cần kiểm tra rơ trục, phớt và răng.

b) Người đã mua: lắp cho đúng, dùng cho tối ưu

  • Lồng cốt âm vào trục máy thế nào? Làm sạch, kiểm tra then, bôi mỡ chống kẹt, dùng ty ren và vòng đệm kéo hộp vào trục. Không đóng búa vì sẽ làm hỏng bạc đạn. Lắp bu lông chặn đầu trục để hộp không trượt dọc.
  • Đấu điện motor của hộp FA ra sao? Motor 380V công suất nhỏ thường đấu sao, motor từ khoảng 4kW thường ghi Δ 380V; theo đúng tem. CB, khởi động từ, rơ le nhiệt chỉnh bằng dòng tem (motor 3kW 4 cực khoảng 6.8A). Motor từ 7.5kW trở lên nên khởi động sao – tam giác, khởi động mềm hoặc biến tần.
  • Chạy thử hộp mới cần làm gì? Kiểm tra mức dầu theo tư thế lắp, mở nút thông hơi (nhiều hộp xuất xưởng còn nút kín). Chạy không tải 30 phút, kiểm tra chiều quay, tiếng, nhiệt; sau đó cho tải tăng dần.
  • Dùng sao cho bền và tiết kiệm điện? Chọn đúng tỉ số để motor chạy gần định mức, không để motor 7.5kW kéo tải 2kW. Dùng biến tần cho tải thay đổi; giữ dầu sạch, đủ. Tay đòn có cao su giảm chấn giúp giảm va đập lên răng.
  • Hộp chảy dầu ở trục rỗng thì xử lý thế nào? Kiểm tra nút thông hơi, mức dầu có quá cao so với tư thế lắp không; thay phớt, đánh sạch vết xước trên cổ trục rỗng trước khi lắp phớt mới.

c) Các lỗi người dùng thường mắc và cách chỉnh sửa

  • Không bôi mỡ chống kẹt khi lắp cốt âm. Triệu chứng: sau một thời gian trục gỉ dính, không tháo được hộp. Cách sửa: ngâm dầu thấm, dùng ty ren và tấm đẩy chuyên dụng ép ra; lần lắp sau bôi mỡ chống kẹt.
  • Siết cứng tay đòn không có cao su. Triệu chứng: bạc đạn trục ra kêu, phớt rò dầu, hộp rung. Cách sửa: lắp tay đòn có cao su hoặc lò xo để hộp tự lựa theo trục máy.
  • Lắp hộp tư thế đứng nhưng dầu châm theo tư thế nằm. Triệu chứng: bạc đạn phía trên khô dầu, nóng, kêu. Cách sửa: tra bảng dầu theo tư thế M1–M6, châm đủ, đổi nút thông hơi lên trên cùng.
  • Chọn size theo công suất motor mà quên tỉ số. Triệu chứng: răng mòn nhanh, gãy then trục máy. Cách sửa: tính lại momen ra, đổi size lớn hơn hoặc giảm tỉ số, giảm công suất motor.
  • Để nút thông hơi còn nút kín vận chuyển. Triệu chứng: áp trong hộp tăng khi nóng, dầu xì ra phớt. Cách sửa: thay đúng nút thông hơi có lỗ, lau sạch, theo dõi lại.

d) Dành cho sinh viên cơ điện mới vào ngành: nên tìm hiểu gì trước

  • Khái niệm cần nắm trước? Công suất, momen, tốc độ và T = 9550 × P / n; tỉ số truyền, hiệu suất, hệ số dịch vụ; dung sai lắp ghép trục – lỗ (h6, k6, H7) vì hộp cốt âm lắp trực tiếp lên trục máy.
  • Nên tìm hiểu thiết bị nào trước? Motor 3 pha rotor lồng sóc (tốc độ đồng bộ, hệ số trượt, cấp cách điện F, IP55), sau đó hộp giảm tốc trục song song chân đế (F), rồi hộp cốt âm (FA), rồi các dòng trục vuông góc K, S.
  • Thứ tự học hợp lý? Đọc tem motor và tem hộp số; học bảng kích thước để biết size nào lắp mặt bích motor nào; học các tư thế lắp M1–M6; sau đó học tính chọn size theo momen và hệ số dịch vụ.
  • Tự kiểm chứng bằng cách nào? Đo dòng motor bằng ampe kìm khi chạy không tải và có tải; đo tốc độ trục ra rồi tính ngược tỉ số; súng nhiệt đo nhiệt vỏ hộp sau một giờ chạy.
  • Đọc thêm ở đâu? Có thể bắt đầu với các bài nền tảng trong mục kỹ thuật hộp giảm tốc và kỹ thuật motor điện.
7.549 reviews

Tin tức liên quan

Hộp Giảm Tốc Sumitomo Nhật Bản: Cyclo, Hyponic, Altax, Paramax

Hộp Giảm Tốc Sumitomo Nhật Bản: Cyclo, Hyponic, Altax, Paramax

18 thg 11 2026 11:44

Hộp giảm tốc Sumitomo là hộp số của tập đoàn Nhật Sumitomo. Hãng nổi tiếng nhất với công nghệ Cyclo Drive. Ngoài ra còn có Hyponic, Altax, Paramax và Hedcon.
Đọc tiếp
Cách Đấu Tụ Motor 1 Pha 220V: Sơ Đồ Tụ Đề, Tụ Ngậm, Motor 2 Tụ

Cách Đấu Tụ Motor 1 Pha 220V: Sơ Đồ Tụ Đề, Tụ Ngậm, Motor 2 Tụ

15 thg 11 2026 09:58

Cách đấu tụ motor 1 pha 220V cho motor YY, YC, YL: sơ đồ tụ ngậm, tụ đề qua công tắc ly tâm, motor 2 tụ, máy nén C-R-S; bảng µF theo kW, đo tụ, đảo chiều và lỗi nổ tụ hay gặp.
Đọc tiếp
Mô Tơ Điện 1 Pha, 3 Pha 220V/380V: Bảng Giá Theo kW

Mô Tơ Điện 1 Pha, 3 Pha 220V/380V: Bảng Giá Theo kW

06 thg 11 2026 13:03

Mô tơ điện 3 pha 380V 4 cực giá 920.000 – 17.440.000 đ (0.37 – 30kW); mô tơ 1 pha 220V YL, YC giá 1.070.000 – 5.840.000 đ (0.37 – 3.7kW). Kèm cách chọn 1 pha hay 3 pha, số cực theo máy.
Đọc tiếp
Hộp giảm tốc harmonic: thông số, model CSF, SHF và cách chọn

Hộp giảm tốc harmonic: thông số, model CSF, SHF và cách chọn

14 thg 10 2026 15:12

Hộp giảm tốc harmonic (strain wave) size 14 – 32, tỉ số 1/50 – 1/120, mô men 5,4 – 137 Nm. Cách đọc tem, phân loại CSF, CSG, SHF-2UH, SHF-2UJ, SHF-2SO, SHD-2SH và cách chọn theo servo.
Đọc tiếp
Khám phá Bí Quyết Điều Khiển Động Cơ RC Servo Chính Xác Bằng STM32F4

Khám phá Bí Quyết Điều Khiển Động Cơ RC Servo Chính Xác Bằng STM32F4

17 thg 11 2026 15:31

Điều khiển động cơ RC Servo bằng STM32F4 mang đến độ chính xác cao và khả năng tùy chỉnh tín hiệu PWM tối ưu. Bài viết này hướng dẫn từ cấu hình bộ định thời, lập trình tín hiệu PWM, đến tối ưu hóa hiệu suất động cơ. Đây là giải pháp lý tưởng cho kỹ sư điện, kỹ sư cơ khí và các doanh nghiệp công nghiệp.
Đọc tiếp