Motor điện

Lực tĩnh điện là gì: lực hút đẩy giữa điện tích đứng yên theo định luật Coulomb; công thức, ví dụ tính, hằng số điện môi, nhiễm điện, ứng dụng sơn, lọc bụi và tác hại ESD, dòng ổ bi.

Cảm ứng điện từ là gì: từ thông biến thiên sinh sức điện động; định luật Faraday, Lenz, tự cảm, hỗ cảm, dòng điện xoáy và ứng dụng trong máy biến áp, động cơ, CT, cảm biến.

Nguyên lý hoạt động của động cơ điện: lực điện từ, sức phản điện động, từ trường quay, cách động cơ DC, không đồng bộ, đồng bộ tạo mô-men; công thức tốc độ, dòng điện, hiệu suất.

Ứng dụng của motor điện trong giao thông vận tải: động cơ kéo ô tô điện, xe buýt, xe máy điện, tàu metro, tàu cao tốc, tàu thủy và motor trong thang cuốn, barie, băng tải sân bay.

Động cơ điện gió là cách gọi phổ biến của tuabin gió phát điện, biến động năng gió thành điện. Bài giải thích cấu tạo, công thức công suất gió, loại máy phát, ưu nhược điểm, ứng dụng.

Ứng dụng của motor điện trong công nghiệp: bơm, quạt, máy nén, băng tải, cầu trục, máy nghiền, CNC, robot. Bài phân loại motor, ứng dụng theo ngành, theo tải và cách chọn motor.

Hiệu suất động cơ điện là tỉ số công suất cơ ở trục trên công suất điện tiêu thụ. Công thức, các loại tổn thất, bảng hiệu suất IE1–IE4 motor 4 cực và cách tính tiền điện tiết kiệm.

Mô-men xoắn là lực quay ở trục, bằng lực nhân cánh tay đòn, đơn vị Nm. Công thức T = 9550·P/n, mô-men khởi động, cực đại, định mức, quy đổi qua hộp số, biến tần và bảng tra.

Tốc độ quay là số vòng quay trong một đơn vị thời gian, đơn vị vòng/phút. Công thức n = 120f/p, bảng tốc độ motor 2–12 cực, độ trượt, cách điều chỉnh bằng biến tần, hộp số và cách đo.

Dòng điện định mức (In, Iđm) là dòng mà thiết bị làm việc liên tục ở điều kiện định mức không quá nhiệt; là căn cứ chọn dây, aptomat, rơ le nhiệt cho motor.

Điện áp (hiệu điện thế, U) là hiệu điện thế giữa hai điểm của mạch, đo bằng vôn (V). Bài giải thích DC/AC, điện áp pha – dây, sụt áp, lệch áp và ảnh hưởng tới motor.

Công suất (P) là lượng công hay năng lượng chuyển hóa trong một đơn vị thời gian, đơn vị W. Bài giải thích kW – HP, công suất 1 pha, 3 pha, P – Q – S, mô-men và hiệu suất motor.

Hướng dẫn đọc thông số kỹ thuật động cơ điện trên nhãn: công suất, điện áp và cách đấu Δ/Y, dòng định mức, tốc độ, cosφ, hiệu suất IE, cấp cách điện, IP, chế độ S1, kiểu lắp IM.

Hướng dẫn cách sử dụng động cơ điện đúng kỹ thuật: chọn motor, kiểm tra trước khi lắp, căn tâm, đấu sao – tam giác, bảo vệ, chạy thử, vận hành an toàn, bảo trì và tiết kiệm điện.

Tác động của động cơ điện tới chi phí vòng đời, tiêu thụ năng lượng, môi trường, lưới điện và xã hội. Ví dụ so sánh IE2, IE3, IE4, ưu nhược điểm so với động cơ đốt trong và giải pháp tối ưu.

So sánh động cơ điện và máy biến áp về nguyên lý, cấu tạo, từ trường, dòng không tải, hiệu suất, hệ số công suất, cách đọc nhãn và ứng dụng trong nhà xưởng.

So sánh động cơ đốt trong và động cơ điện về nguyên lý, hiệu suất, đặc tính mô-men, chi phí vận hành, bảo trì, môi trường và cách chọn cho bơm, máy phát, xe và thiết bị công nghiệp.

So sánh máy phát điện và động cơ điện về nguyên lý cảm ứng và lực điện từ, cấu tạo, nhãn kVA và kW, điều khiển, khi nào motor phát điện được và cách chọn máy phát cho motor.

Điện 3 pha bị mất 1 pha làm motor kêu ù không khởi động hoặc chạy nóng rồi cháy. Nguyên nhân, cách nhận biết, đo kiểm, khắc phục và thiết bị bảo vệ mất pha cho motor.

Motor điện chạy yếu do điện áp thấp, đấu sai sao tam giác, mất pha, tụ hỏng, biến tần cài sai hay tải tăng. Dấu hiệu, bảng tra nguyên nhân, trình tự đo kiểm và cách khắc phục.