Top 3 Thương Hiệu Máy Hút Bùn Đặc Được Tìm Mua Nhiều Nhất Hiện Nay

Máy hút bùn đặc là bơm chuyên bơm hỗn hợp nước – bùn – cát – sỏi có tỷ lệ chất rắn cao, thường là bơm chìm cánh hở có máy khuấy dưới đáy hoặc bơm ly tâm trục ngang vỏ hợp kim chịu mài mòn. Máy dùng nạo vét ao hồ, hố móng công trình, bể lắng xử lý nước thải, hố cát mỏ. Chọn máy dựa trên độ đặc và cỡ hạt rắn của bùn, lưu lượng cần, chiều cao đẩy và chiều dài ống xả; với bùn đặc, công suất motor phải dư hơn bơm nước sạch cùng lưu lượng vì hỗn hợp nặng hơn nước.

1) Máy hút bùn đặc là gì

Khác với bơm nước thải thông thường chỉ chịu được rác mềm và bùn loãng, máy hút bùn đặc được làm để chịu mài mòn của cát, sỏi và giữ được dòng chảy khi hỗn hợp đặc. Bùn ao có tỷ trọng khoảng 1,1–1,3; bùn cát hố móng có thể tới 1,4–1,6. Tỷ trọng tăng bao nhiêu thì công suất trục tăng gần tương ứng bấy nhiêu, nên máy bơm nước sạch 3,7kW đem đi hút bùn đặc rất dễ quá dòng.

Nhiều mẫu dùng motor 4 cực (khoảng 1.450 vòng/phút) thay vì 2 cực để cánh quay chậm hơn, giảm mòn cánh và buồng bơm.

2) Cấu tạo máy hút bùn đặc

• Cánh bơm (bánh công tác): cánh hở hoặc bán hở, khe rộng cho hạt rắn lọt qua; vật liệu gang cầu, gang hợp kim crom cao hoặc bọc cao su.
• Máy khuấy (agitator): gắn dưới đáy trục, khuấy tơi lớp bùn lắng để cánh hút được; đây là chi tiết làm nên khác biệt của bơm bùn đặc.
• Buồng bơm và tấm lót chịu mòn: bằng gang hợp kim hoặc cao su, thay được khi mòn.
• Phớt cơ khí kép và buồng dầu: hai bộ phớt ngâm trong dầu chặn bùn vào motor; mặt phớt phía bùn thường làm bằng silicon carbide.
• Motor chìm: vỏ kín, cách điện cấp F, IP68, có cảm biến nhiệt cuộn dây ở máy lớn; cáp cao su chịu dầu.
• Chân đế: dạng kiềng hoặc lồng lọc, giữ máy không lún vào bùn.

3) Phân loại máy hút bùn đặc

a) Theo kiểu lắp đặt

• Bơm chìm hút bùn: thả thẳng xuống hố, gọn, không cần mồi nước; phổ biến nhất ở công trình và ao hồ.
• Bơm bùn trục ngang lắp khô: motor và ổ trục nằm trên bờ, chỉ "đầu ướt" tiếp xúc bùn; dễ bảo trì, chạy liên tục tốt, dùng nhiều ở nhà máy tuyển khoáng, trạm xử lý. Cần mồi hoặc đặt dưới mực bùn.
• Bơm bùn trục đứng kiểu cần (cantilever): motor đặt trên miệng bể, trục dài thả xuống, phần ngập không có ổ bi và phớt; hợp bể chứa hố gom sâu vừa phải.

b) Theo kiểu cánh và khả năng xử lý

• Cánh bán hở: hiệu suất khá, hợp bùn loãng đến trung bình, hạt nhỏ.
• Cánh xoáy (vortex): cánh lùi vào trong, hạt rắn ít chạm cánh, khó tắc; hiệu suất thấp hơn.
• Cánh có máy khuấy: chuyên bùn đặc, cát lắng, hố móng có sỏi; hút được hỗn hợp đặc hơn hẳn hai loại trên.

4) Các thương hiệu máy hút bùn đặc hay gặp

a) Máy hút bùn đặc Tsurumi (Nhật Bản)

Tsurumi có nhiều dòng bơm chìm cho cát, bùn: thân gang, cánh và máy khuấy chịu mòn, motor 4 cực ở các model hút cát, chân đế kiềng. Hình trên là máy hút bùn Tsurumi KRS 815 công suất 15kW (20HP), dạng bơm cát có máy khuấy dùng cho hố móng, nạo vét. Ưu điểm là bền và có nhiều cỡ; giá thuộc nhóm cao.

b) Máy bơm bùn Ebara

Ebara là tập đoàn bơm Nhật, nhiều dòng bơm chìm nước thải – bùn bán ở Việt Nam sản xuất tại Ý. Thân gọn, dùng điện 220V hoặc 380V 50Hz, phớt cơ khí kép; hay dùng cho hệ xử lý nước thải khu dân cư, hầm gom nhà hàng, khách sạn, bùn loãng đến trung bình. Giá thường mềm hơn Tsurumi cùng cỡ.

c) Bơm hút bùn CNP (Trung Quốc)

CNP có cả bơm ly tâm trục ngang và bơm chìm nước thải, vỏ sơn phủ chống rỉ, giá cạnh tranh. Hợp bùn loãng, nước thải công nghiệp, công trình ngắn hạn cần máy giá vừa phải.

d) So sánh các thương hiệu

5) Dòng điện (ampe), điện áp và biến tần cho máy hút bùn

• Máy 1 pha 220V chủ yếu ở cỡ 0,4–1,5kW, dòng khoảng 3–10A; bùn đặc làm dòng vọt lên nhanh.
• Đo dòng khi hút bùn thực tế: vượt tem 10% là bùn quá đặc hoặc cột áp quá thấp làm lưu lượng vọt.
• Dòng lệch giữa các pha trên 10% là dấu hiệu cuộn dây hoặc cáp có vấn đề.

Biến tần: bơm bùn 3 pha chạy biến tần được, cỡ biến tần bằng hoặc lớn hơn một cấp so với motor vì tải nặng, khởi động có bùn lắng. Tần số thấp nhất nên giữ để vận tốc trong ống xả còn trên khoảng 1,5–2 m/s, chậm hơn thì cát lắng lại trong ống gây tắc. Cáp từ biến tần tới bơm chìm dài trên 50m thì gắn cuộn kháng đầu ra. Tham khảo thêm motor công suất lớn tại motor điện 3 pha.

6) Cách chọn máy hút bùn đặc

a) Xác định tính chất bùn

Ghi lại: bùn ao hữu cơ, bùn cát xây dựng hay bùn thải công nghiệp; cỡ hạt lớn nhất (sỏi 10mm, 25mm…); có rác sợi, túi nilon không; có hóa chất, axit không. Hạt lớn nhất phải nhỏ hơn khe lọt cánh mà nhà sản xuất công bố.

b) Lưu lượng và cột áp

Cần hút 200m³ bùn trong 8 giờ thì lưu lượng hỗn hợp khoảng 25 m³/h, nhưng bùn đặc chỉ chiếm 20–40% thể tích hỗn hợp, nên máy thực tế phải chạy 60–120 m³/h hỗn hợp mới kịp. Cột áp cần gồm chênh cao từ đáy hố tới miệng xả cộng tổn thất ống xả; bùn đặc tổn thất lớn hơn nước sạch 20–50%.

c) Ống xả và tốc độ dòng

Ống xả nên bằng họng xả của máy, đi thẳng, ít co. Ống to quá so với lưu lượng làm vận tốc thấp, cát lắng dọc đường. Ống mềm dùng loại chịu mài mòn, không gập gãy.

7) Ứng dụng máy hút bùn đặc

• Máy hút bùn đặc nạo vét ao hồ, ao nuôi tôm cá, hồ điều hòa, kênh mương.
• Bơm hút bùn cát hố móng công trình, hầm xây dựng, cọc khoan nhồi.
• Bơm bùn đặc cho bể lắng, bể chứa bùn trạm xử lý nước thải khu công nghiệp.
• Máy hút bùn cát mỏ đá, mỏ cát, nhà máy tuyển khoáng, bùn quặng.
• Bơm hút bùn hầm biogas, hố gom trại chăn nuôi heo.
• Bơm chìm hút bùn hố ga, hầm cầu, cống thoát nước đô thị sau ngập.

Các dòng bơm nước thải và bơm chìm khác có trong danh mục máy bơm nước; xem thêm bài máy hút bùn đặc Tsurumi.

8) Ưu điểm và nhược điểm máy hút bùn đặc

Ưu điểm:

• Hút được hỗn hợp có tỷ lệ chất rắn cao, cát sỏi, bùn lắng mà bơm nước thải thường bó tay.
• Máy khuấy dưới đáy làm tơi bùn, giảm công đào xúc thủ công.
• Bơm chìm hút bùn thả trực tiếp, không cần mồi, di chuyển giữa các hố nhanh.
• Tấm lót, cánh chịu mòn thay rời được, không phải bỏ cả máy.

Nhược điểm:

• Giá cao hơn bơm nước thải cùng công suất.
• Hiệu suất thấp hơn bơm nước sạch, tốn điện hơn trên mỗi khối nước.
• Cánh, phớt mòn nhanh nếu hút cát liên tục; cần theo dõi dầu buồng phớt.

9) Câu hỏi thường gặp về máy hút bùn đặc

a) Người sắp mua máy hút bùn đặc cần hỏi gì, xác minh gì

• Cần hỏi người bán những thông số nào? Khe lọt cánh (cỡ hạt rắn lớn nhất), có máy khuấy hay không, vật liệu cánh và buồng bơm, tốc độ motor 2 cực hay 4 cực, lưu lượng – cột áp đo với nước sạch hay với bùn. Thông số trong catalogue hầu hết đo với nước sạch, bùn đặc sẽ thấp hơn.
• Tem máy cần có những gì? Công suất kW, điện áp, dòng định mức, tốc độ, cấp cách điện F, IP68, độ sâu nhúng tối đa, đường kính họng xả. Máy chuyên bùn còn ghi khe lọt (ví dụ 25mm) và có số seri để tra phụ tùng.
• Làm sao nhận ra máy "bơm nước thải đội lốt bơm bùn"? Không có máy khuấy, cánh mỏng bằng gang xám thường, phớt đơn, không có buồng dầu. Lật đáy máy nhìn khe lọt và bề dày cánh là thấy. Loại này hút bùn loãng được, gặp cát đặc thì nhanh mòn hoặc kẹt.
• Hút bùn ao 1.000m² nên chọn cỡ nào? Ao bùn hữu cơ dày 30–50cm, ống xả 20–30m, máy 2,2–3,7kW họng 80mm là cỡ hay dùng. Hố móng cát sỏi, đẩy cao 10–15m thì thường lên 5,5–11kW có máy khuấy.
• Giá máy hút bùn đặc khoảng bao nhiêu? Giá trung bình thị trường Việt Nam rất rộng: máy 1 pha 0,75–1,5kW hàng phổ thông vài triệu đồng; máy 3 pha 3,7–5,5kW hàng Trung Quốc khoảng chục triệu; hàng Nhật có máy khuấy cùng cỡ cao hơn nhiều lần, máy 15kW lên tới hàng trăm triệu.

b) Người đã mua: lắp máy hút bùn cho đúng, dùng cho tối ưu

• Thả máy xuống hố thế nào? Treo bằng xích hoặc cáp inox qua quai, không kéo bằng cáp điện. Lúc đầu treo máy lơ lửng cách mặt bùn 10–20cm rồi hạ dần, đừng cho máy lún sâu vào bùn ngay vì motor bị nghẹt dòng khởi động.
• Đấu điện và kiểm tra chiều quay? Máy 3 pha: trước khi thả, treo máy lên, bật nhấp 1–2 giây, máy giật ngược chiều kim đồng hồ (nhìn từ trên xuống) là quay đúng với đa số model; quay ngược thì đảo hai dây pha. Lắp rơ le nhiệt, rơ le mất pha, máy lớn đấu dây cảm biến nhiệt cuộn vào mạch điều khiển.
• Làm sao hút được bùn đặc hơn mà không quá tải? Bơm thêm chút nước vào khu vực hút cho bùn đủ loãng để chảy; di chuyển máy theo vệt bùn thay vì để một chỗ. Kẹp ampe kìm theo dõi, dòng sát tem thì nâng máy lên một chút.
• Hết ca cần làm gì? Cho máy hút nước sạch 3–5 phút để rửa cánh, buồng bơm và ống, tránh bùn khô đóng cứng làm kẹt cánh lần chạy sau.
• Kiểm tra dầu buồng phớt khi nào? Sau khoảng 200–500 giờ chạy tùy hãng, mở nút xả dầu: dầu trong là ổn, đục sữa là phớt phía bùn đã xì nước, cần thay phớt trước khi nước vào motor.

c) Các lỗi người dùng thường mắc và cách chỉnh sửa

• Máy chạy, ra nước đục loãng mà không ăn bùn? Máy đặt quá cao hoặc bùn đã đóng cứng. Sửa: hạ máy sát lớp bùn, dùng vòi xói nước làm tơi trước; chọn máy có máy khuấy nếu bùn quá chặt.
• Máy nhảy rơ le nhiệt liên tục? Bùn quá đặc, máy bị vùi, điện áp thấp hoặc ống xả quá ngắn làm lưu lượng vọt. Sửa: pha loãng khu vực hút, nâng máy, đo điện áp ba pha, gắn van điều chỉnh hoặc nối dài ống để máy chạy đúng vùng.
• Ống xả bị tắc giữa đường? Vận tốc trong ống thấp do ống to hoặc bị gập, cát lắng. Sửa: dùng ống bằng họng xả, kéo thẳng, cuối ca chạy nước sạch xả ống; chạy biến tần thì nâng tần số tối thiểu.
• Kéo máy lên bằng dây điện? Lỗi rất hay gặp, làm đứt lõi trong cáp hoặc hở đầu cáp vào motor, nước thấm vào gây chạm vỏ. Sửa: thay cáp nguyên sợi, làm kín lại đầu cáp; từ đó luôn treo bằng xích.
• Máy hút được một lúc thì yếu dần, kêu lạch cạch? Sỏi kẹt giữa cánh và tấm lót hoặc cánh mòn. Sửa: tháo đáy, lấy dị vật, chỉnh khe hở cánh – tấm lót theo hướng dẫn hãng, thay cánh nếu mòn quá.

d) Dành cho sinh viên cơ điện mới vào ngành: nên tìm hiểu gì trước

• Khái niệm cần nắm trước? Lưu lượng, cột áp, tỷ trọng hỗn hợp, nồng độ chất rắn theo thể tích và theo khối lượng, vận tốc lắng tới hạn trong ống. Hiểu vì sao công suất trục tỷ lệ với tỷ trọng: P = ρ·g·Q·H/η.
• Học bơm loại nào trước? Bơm ly tâm nước sạch một tầng cánh trước, sau đó bơm chìm nước thải, rồi mới tới bơm bùn có máy khuấy và bơm bùn trục ngang lót cao su. Bài cấu tạo máy bơm chìm là nền tảng tốt.
• Phần motor cần biết gì? Motor 3 pha rotor lồng sóc 2 cực và 4 cực, tốc độ đồng bộ 3.000 và 1.500 vòng/phút, hệ số trượt, cách đấu sao – tam giác, khởi động sao – tam giác, cấp cách điện F, IP68 cho motor chìm.
• Tự kiểm chứng bằng dụng cụ gì? Ampe kìm đo dòng ba pha khi hút bùn và khi hút nước sạch để thấy ảnh hưởng tỷ trọng; megomet 500V đo cách điện motor chìm (trên 2MΩ khi nguội là ổn); ống đong lấy mẫu bùn để ước nồng độ rắn.
• Thực hành theo thứ tự nào? Tháo một bơm chìm nước thải nhỏ để hiểu buồng dầu, phớt kép; đấu mạch khởi động sao – tam giác có rơ le nhiệt, rơ le mất pha; sau đó cài biến tần cho bơm và ghi lại dòng ở các tần số.