0981676163Miền Nam
0984601144Miền Bắc

Hướng Dẫn Cách Xác Định Đầu Dây Motor 3 Pha Và Đấu Dây Động Cơ 3 Pha

08 thg 6 2023 19:05

Nhắc đến động cơ điện 3 pha hiện nay có lẽ không ai còn xa lạ gì với nó. Bởi loại động cơ điện này đang được nhiều người sử dụng trong sản xuất cũng như gia đình. Nhưng không phải ai cũng biết cách xác định đầu dây motor 3 pha để đấu điện 3 pha vào trong mạch điện. Chúng ta hãy tự học cách đấu để có thể tự làm tại nhà mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ của thợ điện.

1. Động cơ điện 3 pha là gì?

Trước khi đi tìm hiểu cách xác định đầu dây motor 3 pha, chúng ta cần biết được động cơ điện 3 pha là gì? Đó là loại động cơ điện xoay chiều hoạt động dựa trên sơ đồ đấu nối điện. Cấu tạo của động cơ điện 3 pha bao gồm có các bộ phận: stato để tạo ra từ trường quay và phần roto. 

Để tăng hiệu quả của động cơ, người ta thường ghép nhiều thanh kim loại vào chung thành 1 chiếc lồng hình trụ, mặt bên trên được tạo bởi nhiều thanh kim loại được xếp song song, bộ phận này còn có tên gọi là roto lồng sóc.

Cấu tạo của động cơ điện 3 pha

Động cơ điện 3 pha có nguyên lý hoạt động tương tự như dòng điện xoay chiều. Động cơ điện 3 pha có vai trò chính là chuyển đổi năng lượng điện thành năng lượng cơ nhằm cung cấp mô men lực. Bên cạnh đó, nó còn mang đến vô vàn các ưu điểm cũng như tính năng khác. Để xác định đầu dây motor 3 pha không phải việc làm quá khó. Thật vậy, chỉ với đồng hồ đo VOM, bạn đã có thể thao tác vô cùng dễ dàng.

Động cơ điện 3 pha khi được mắc vào mạng điện thì từ trường quay do stato gây ra sẽ khiến cho roto chuyển động quay liên tục. Chuyển động quay của roto sẽ được phần trục máy truyền động ra ngoài để giúp vận hành máy móc cũng như các cơ cấu chuyển động khác.

Động cơ điện 3 pha đang ngày càng phổ biến trong sản xuất và là loại máy điện thường được sử dụng trong gia đình nhiều nhất hiện nay. Các thiết bị động cơ 3 pha thường có giá thành rẻ, bền bỉ và dễ dàng bảo trì nên được nhiều người ưa chuộng và tin dùng. Có thể nói, ưu điểm của động cơ 3 pha chính là độ bền cao, dễ dàng bảo trì và đặc biệt là mức giá thành phù hợp.

2. Ứng dụng motor 3 pha

Động cơ điện 3 pha được sử dụng rộng rãi trong nhiều ứng dụng khác nhau, bao gồm:

  • Công nghiệp: Động cơ điện 3 pha được sử dụng phổ biến trong các ngành công nghiệp để cung cấp sức mạnh và động lực cho các thiết bị và hệ thống. Chẳng hạn, chúng được sử dụng trong máy nén khí, máy khoan, máy nghiền, bơm, quạt và các thiết bị chuyển động khác.
  • Giao thông vận tải: Trong lĩnh vực giao thông vận tải, động cơ điện 3 pha được sử dụng trong đa dạng các phương tiện và thiết bị, bao gồm ô tô, tàu hỏa, tầu điện, máy bay, xe buýt điện, thang máy và cáp treo.
  • Hệ thống điện: Động cơ điện 3 pha được sử dụng trong các hệ thống điện công nghiệp và dân dụng, bao gồm các nhà máy điện, trạm biến áp, hệ thống phân phối điện và các thiết bị điện khác. Chúng cung cấp công suất và điện năng để vận hành các hệ thống này.
  • Tự động hóa: Trong các ứng dụng tự động hóa và điều khiển, động cơ điện 3 pha được sử dụng để điều khiển và vận hành các thiết bị và hệ thống, bao gồm các robot công nghiệp, dây chuyền sản xuất tự động và hệ thống tự động hóa trong quá trình sản xuất.
  • Năng lượng tái tạo: Động cơ điện 3 pha cũng được sử dụng trong các hệ thống năng lượng tái tạo như các trạm điện mặt trời và các trạm điện gió để chuyển đổi năng lượng điện từ nguồn tái tạo thành năng lượng điện tiện dụng.

3. Ưu điểm của motor 3 pha

Motor 3 pha có nhiều ưu điểm so với các loại motor khác, bao gồm:

  • Hiệu suất cao: Motor 3 pha có hiệu suất cao hơn so với motor một pha. Điều này có nghĩa là motor chuyển đổi năng lượng điện thành công suất cơ học một cách hiệu quả hơn, giảm thiểu tổn thất năng lượng và tiết kiệm điện năng.
  • Tính ổn định và độ tin cậy cao: Motor 3 pha hoạt động một cách ổn định và có độ tin cậy cao. Do có ba dòng điện pha độc lập, motor 3 pha có khả năng chịu tải không đồng đều và ổn định hơn trong quá trình vận hành.
  • Khởi động mềm: Motor 3 pha cho phép khởi động mềm, điều chỉnh dòng khởi động và tăng dần tốc độ quay. Điều này giảm điều kiện va đập và giúp kéo dài tuổi thọ của motor, đồng thời giảm thiểu tác động lên hệ thống điện và cơ khí.
  • Công suất lớn: Motor 3 pha có công suất lớn hơn so với motor một pha cùng kích thước. Điều này làm cho motor 3 pha phù hợp để vận hành các thiết bị và hệ thống có công suất lớn như máy nén, máy khoan, bơm nước công nghiệp và các thiết bị công nghiệp khác.
  • Kích thước nhỏ gọn: Motor 3 pha có tỷ lệ công suất trên trục cao hơn so với motor một pha, cho phép chúng có kích thước nhỏ gọn hơn và giảm không gian lắp đặt.
  • Dễ dàng kiểm soát: Motor 3 pha cho phép kiểm soát tốc độ và hướng quay bằng cách thay đổi điện áp hoặc tần số đầu vào. Điều này rất hữu ích trong các ứng dụng yêu cầu điều chỉnh tốc độ và quyền điều khiển linh hoạt.

4. Cấu tạo motor 3 pha

Motor 3 pha thường có cấu tạo gồm các thành phần chính sau:

  • Stator: Stator là phần không di động của motor, bao gồm một lõi từ lực từ được chia thành ba phần ngang nhau, mỗi phần gắn với một cuộn dây riêng biệt. Các cuộn dây này được kết nối với nguồn điện ba pha để tạo ra từ lực từ quay trong motor.
  • Rotor: Rotor là phần di động của motor, nằm bên trong stator và có khả năng quay. Rotor thường được cấu tạo bởi các lưỡi từ, nam châm hoặc hợp chất từ tích cực. Khi được cung cấp nguồn điện từ stator, từ lực tác động lên rotor, tạo nên một lực quay.
  • Cuộn dây: Motor 3 pha có ba cuộn dây riêng biệt trên stator, mỗi cuộn dây nằm ở một pha riêng (pha A, pha B và pha C). Các cuộn dây này được kết nối với nguồn điện ba pha, tạo nên một dòng điện xoay chiều trong motor.
  • Bộ ghi điện: Bộ ghi điện là một hệ thống các bộ phận như bộ ghi âm hay ghi sợi, dùng để ghi nhận vị trí góc xoay của rotor. Thông qua bộ ghi điện, các hệ thống điều khiển có thể theo dõi và điều chỉnh tốc độ, vị trí và hướng quay của rotor.
  • Bộ biến đổi điện: Bộ biến đổi điện (inverter) là một thiết bị điện tử dùng để biến đổi nguồn điện ba pha đầu vào thành dòng điện xoay chiều phù hợp để cấp cho motor. Nó điều chỉnh tần số và điện áp đầu ra để điều khiển tốc độ quay và hướng quay của motor.
  • Khung và bộ cách nhiệt: Motor 3 pha thường có một khung cơ khí để giữ các thành phần cơ bản cố định và cách nhiệt bên trong để bảo vệ các cuộn dây và các thành phần khác khỏi sự tác động của môi trường bên ngoài.

5. Cách xác định đầu dây motor 3 pha

a) Cách xác định đầu dây motor 3 pha 6 đầu dây ra

Motor điện 3 pha vốn có 6 đầu dây ra, tức là chúng sẽ bao gồm có 3 cặp. Để xác định đầu dây motor 3 pha, chúng ta có thể sử dụng đồng hồ đo VOM. Cách thực hiện cũng tương đối đơn giản, các bạn có thể làm theo các bước như sau:

  • Bước 1: Trên đồng hồ VOM vạn năng, tiến hành di chuyển chiếc núm vặn đến thang đo điện trở bằng X1.
  • Bước 2: Tiến hành đo cụ thể từng cặp dây, nếu chiếc kim đồng hồ di chuyển lên thì đó chính là một cặp, bạn hãy tiến hành ký hiệu đối với từng cặp. Ví dụ: Ta hãy tạm gọi đó là dây 1,2,3,4,5,6. Trong đó dây 1,2 là 1 cặp và dây 3,4 lại chính là 1 cặp và dây 5,6 là 1 cặp.
  • Bước 3: Trên thang đo điện trở của đồng hồ vạn năng VOM, bạn hãy chọn thang đo 2.5 DCmA, rồi sau đó quấn chiếc que đỏ - đen của đồng hồ VOM với cặp dây 1,2 đã được xác định ở trên.
  • Bước 4: Tiến hành lấy 2 cặp dây còn lại (dây 3,4 và dây 5,6) rồi lần lượt chạm vào 2 đầu âm và dương của cục pin. Ví dụ ở cặp dây 3,4 nếu đồng hồ chạy lên được theo chiều thuận thì dây nằm ở cực dương chính là dây dương (đầu đầu) còn dây ở cực âm của cục pin chính là đầu cuối.

Ví dụ: Dây 3 ở cực dương của cục pin thì dây 3 chính là dây dương (đầu đầu), và dây 4 đang nối ở cực còn lại chính là cực âm, tức là dây 4 được xem là dây âm (đầu cuối).

  • Trong trường hợp thiết bị đồng hồ VOM chạy ngược lại, thì dây 3 chính là dây âm và dây 4 quay lại là đầu dương. Tương tự như với cặp dây 5,6, chúng ta cũng dễ dàng xác định được đâu là đầu âm – dương.
  • Còn đối với cặp dây 1,2 thì xác định ngược lại, dây nào đang được nối với que dương của đồng hồ VOM thì nó chính là dây dương âm (đầu cuối), còn sợi dây còn lại đang nối ở que âm của đồng hồ thì sẽ là dây dương (tức là đầu đầu).

Sơ đồ đấu dây động cơ điện 3 pha được trình bày cụ thể như sau:

Sơ đồ cách xác định đầu dây động cơ điện 3 pha

b) Lựa chọn đồng hồ vạn năng VOM để xác định đầu dây 3 pha

Đồng hồ vạn năng VOM chính là 1 thiết bị quan trọng, nó đảm bảo thực hiện tốt các nhiệm vụ như: kiểm tra, đo lường và hỗ trợ cho quá trình sửa chữa điện năng. Hiện nay, cùng với rất nhiều loại đồng hồ vạn năng hiện đại khác nhau, người tiêu dùng cũng không khó để xác định được đâu là thiết bị phù hợp nhằm xác định đầu dây đối với động cơ điện 3 pha,

Cách xác định đầu dây motor 3 pha dựa vào đồng hồ đo VOM không quá phức tạp. Chính vì lẽ đó, người dùng có thể sử dụng kết hợp cả đồng hồ vạn năng chạy bằng kim hay đồng hồ vạn năng đo bằng kỹ thuật số. Tuy nhiên, nó cần phải đảm bảo đáp ứng được khả năng đo điện trở trong mức độ cho phép.

Cùng với đồng hồ VOM, các bạn còn có thể cân nhắc để lựa chọn các sản phẩm của hãng Kyoritsu hay Sanwa, chẳng hạn như đồng hồ vạn năng Kyoritsu 1109S, đồng hồ vạn năng có chỉ thị kim thương hiệu Sanwa SH-88TR,... Đây là 2 thương hiệu nổi bật số 1, hàng đầu Nhật Bản cùng với nhiều sản phẩm chất lượng khác.

Về đồng hồ vạn năng VOM kỹ thuật số, hầu hết chúng đều được trang bị tính năng đo kiểm điện trở. Bên cạnh đó, VOM còn đảm bảo an toàn đối với người dùng trong quá trình thao tác. Nhưng về giá cả, dòng sản phẩm này lại có mức giá thành “nhỉnh” hơn một chút. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các chuyên gia, nếu đủ điều kiện kinh tế, tốt nhất bạn nên sở hữu 1 thiết bị đo điện trở dạng điện tử để đảm bảo có khả năng đo kiểm nhanh chóng và chính xác.

Đồng hồ vạn năng VOM đảm bảo đáp ứng được khả năng đo điện trở

6. Cách đấu dây motor 3 pha

a) Cách đấu dây động cơ điện 3 pha đấu tam giác (∆)

Dây điện 3 pha có thể sử dụng thêm phần vỏ bọc cách điện hoặc không cần vỏ bọc cách điện. Chúng ta cũng có thể tiến hành lựa chọn với mức điện áp phân phối sao cho hợp lý đối với công trình và nhu cầu của gia đình mình. Các bạn cũng không cần lo lắng quá, bởi giá dây điện 3 pha hiện nay khá rẻ, phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều người.

Và ngoài cách đấu dây motor 3 pha hình sao ra thì chúng ta còn có cả cách đấu điện pha theo hình tam giác. Cách đấu điện 3 pha đối với dòng điện có 3 dây ra theo hình tam giác thực ra không có gì là quá phức tạp. Các bạn chỉ cần thực hiện theo sơ đồ trong hình dưới đây là có thể đấu nối được dây điện 3 pha 1 cách nhanh chóng. 

Trường hợp đấu dây động cơ điện 3 pha hình tam giác

b) Cách đấu dây động cơ điện 3 pha đấu hình sao (Y)

Nguồn điện 3 pha thường được tạo ra bởi chiếc máy phát điện được đồng bộ theo 3 pha. Máy phát điện này có cấu tạo phần tĩnh bao gồm có 6 rãnh. Trong các rãnh đặt 3 sợi dây quấn nhưng chúng phải có số vòng chênh lệch với nhau.

Trước khi đấu nối dây điện 3 pha thì chúng ta cần phải đặc biệt lưu ý phân biệt rõ ràng được đâu là đầu dây pha và đâu là đầu dây trung tính. Dây pha của động cơ sẽ nối với dây pha của dòng điện và dây trung tính của động cơ sẽ được nối với dây trung tính.

Cách đấu điện 3 pha theo kiểu hình sao (Y) được đấu như hình dưới đây:

c) Cách đấu điện 3 pha 4 dây

Hiện nay điện 3 pha 4 dây ra hiện đang được sử dụng ngày càng nhiều vì nó có rất nhiều ưu điểm và công dụng vượt trội. Hơn nữa, số lượng công ty, nhà xưởng, xí nghiệp sản xuất mới mọc lên ngày càng nhiều, số lượng thiết bị điện cũng nhờ đó mà tăng lên.

Động cơ 3 pha 4 dây ra so với động cơ 1 pha thì có nhiều đặc tính được xem là tốt hơn. Bên cạnh đó cấu tạo, nguyên lý hoạt động của động cơ điện 3 pha cũng cực kỳ đơn giản. Sử dụng động cơ điện 3 pha 4 dây ra thay cho động cơ 1 pha giúp tiết kiệm được lượng dây dẫn và đem lại công suất lớn. Tỷ lệ sử dụng loại điện 3 pha trên thực tế hiện nay đã đạt khoảng 25% .

Điện 3 pha 4 dây ra bao gồm có 3 dây pha, hay người ta còn gọi là dây nóng và dây lửa, chúng đều có nguồn điện sử dụng là 380V. Và còn có một dây trung tính (dây mát) có giá trị bằng 0V.

Cách đấu dây điện 4 pha cũng tương tự như với cách đấu điện 3 pha 3 dây ra, tuy có khác đôi chút. Cách đấu như hình dưới đây:

Sơ đồ đấu dây động cơ điện 3 pha

Cách đấu dây điện 3 pha không khó đối với những người thợ điện chuyên nghiệp, lành nghề. Chúng tôi cũng khuyên bạn nếu như không hề am hiểu nhiều về dòng điện cũng như động cơ điện thì nên nhờ đến những người thợ sửa điện gia dụng hỗ trợ. Tránh tình trạng không được am hiểu sâu về điện nhưng vẫn cố tình lắp đặt rồi đưa vào sử dụng một cách tùy tiện vì như vậy có thể dẫn đến hiện tượng cháy, chập, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Video đấu điện, đo ampe motor điện 110 kw 150hp  4 cực

Kết luận

Bài viết trên đây đã hướng dẫn bạn thực hiện cách đấu dây cho motor điện 3 pha khá là đơn giản nhưng không nên chủ quan, bất cẩn. Trong quá trình thực hiện, nếu gặp phải bất kỳ khó khăn gì, hãy liên hệ ngay với đội ngũ thợ điện nước, kỹ thuật viên chuyên nghiệp của Minhmotor để hỗ trợ lắp đặt, đấu nối hệ thống động cơ điện 3 pha một cách an toàn và hiệu quả nhất nhé. 

Nội Dung Có Thể Bạn Quan Tâm:

8.590 reviews

Tin tức liên quan

Bảng Tra Công Suất Motor 3 Pha, 1 Pha Chi Tiết 02/2024
Top Phớt Máy Bơm - Phớt Bơm Giá Tốt, Siêu Bền Bán Chạy Nhất
Top Motor 12V Không Chổi Than Chế Quạt Giá Tốt, Siêu Bền, Bán Chạy Nhất
Motor Cấp Thức Ăn Tự Động Cho Gà, Vịt, Lợn Giá Rẻ, Bán Chạy Nhất Việt nam
Ly Hợp Thắng Từ Là Gì? Nguyên Lý Hoạt Động Của Ly Hợp Phanh Từ