Cách kiểm tra động cơ điện 3 pha từ A đến Z: an toàn, đo cuộn dây, megomet, dòng không tải, nhiệt độ, rung và chẩn đoán lỗi

Cách kiểm tra động cơ điện 3 pha đúng là đi theo thứ tự: cắt điện và khóa an toàn, xem ngoại quan và quay tay trục, đo điện trở ba cuộn dây để so độ lệch, đo điện trở cách điện bằng megomet, rồi mới chạy thử để đo dòng, điện áp, nhiệt độ, độ rung và nghe tiếng ổ bi. Mỗi bước loại trừ một nhóm lỗi; làm đủ, bạn biết motor còn dùng được, cần sấy, cần thay bạc đạn hay phải quấn lại trước khi đóng điện vào tải thật.

Thứ tự này không phải hình thức: đóng điện vào motor bị ẩm hoặc chạm vỏ có thể làm nổ cuộn dây, nhảy CB tổng, thậm chí gây giật điện. Các mục dưới đây có ngưỡng đạt/không đạt, công thức tính độ lệch, ví dụ bằng số, cách xác định 6 đầu dây khi mất nhãn và bảng chẩn đoán theo triệu chứng.

• Kiểm tra tại hộp cực: tình trạng cọc đấu, cầu nối sao/tam giác, đầu cốt, gioăng nắp hộp và dấu vết cháy sém, ẩm hoặc oxy hóa.

1. Cách kiểm tra động cơ điện 3 pha gồm những bước nào

Quy trình chia thành kiểm tra nguội (đã cắt điện, motor đứng yên) và kiểm tra nóng (motor đang chạy); giai đoạn nguội luôn làm trước.

Khi nghiệm thu motor mới hoặc sau sửa chữa, làm đủ sáu bước và ghi số đo kèm nhiệt độ để lần sau so xu hướng. Nếu chưa quen với cấu tạo stator, rotor và cách đọc nhãn, nên xem bài động cơ không đồng bộ 3 pha trước khi đo.

2. An toàn trước khi kiểm tra: cắt điện, khóa LOTO, xả điện tụ bù

Nút Stop chỉ ngắt mạch điều khiển; contactor có thể dính, người khác có thể đóng lại CB, và tụ điện vẫn giữ điện áp sau khi cắt nguồn.

• Cắt CB hoặc cầu dao cấp cho motor, kể cả nguồn điện trở sấy chống ẩm và quạt cưỡng bức nếu có.
• Khóa tay gạt CB bằng ổ khóa cá nhân, treo thẻ ghi tên người đang làm việc (Lockout/Tagout), người đo giữ chìa.
• Đo xác nhận không còn điện tại hộp cực, cả pha–pha và pha–đất.
• Motor kéo bơm, quạt, băng tải dốc: chặn để tải không làm trục quay, vì motor bị quay sẽ phát điện ra hộp cực.
• Tụ bù cosφ đấu tại hộp cực: chờ hết thời gian xả ghi trên tụ, đo lại, còn áp thì xả qua điện trở phù hợp, không chập bằng tua vít.
• Motor chạy biến tần: chờ tụ DC bus xả theo thời gian ghi trên nhãn biến tần (thường 5–15 phút) và đo lại trước khi chạm vào đầu dây.
• Sau mỗi lần đo megomet, cuộn dây tích điện như một tụ; nối đất cuộn dây ít nhất 4 lần thời gian thử trước khi chạm tay.

3. Kiểm tra ngoại quan, hộp cực và quay tay trục

Thân vỏ và quạt

• Vỏ không nứt, tai chân đế không gãy; nắp chụp quạt không móp chạm cánh, cánh quạt không vỡ (vỡ một mảnh đủ gây mất cân bằng).
• Gân tản nhiệt không bị bụi, dầu phủ kín. Sơn phồng rộp, đổi màu nâu sẫm, mùi khét là dấu hiệu từng quá nhiệt nặng.

Hộp cực

• Cọc đấu không cháy sém, đế cọc không nứt, đầu cốt siết chặt; mối nối lỏng tạo điểm nóng.
• Cầu nối đúng với điện áp: motor nhãn 220/380 V trên lưới 380 V đấu sao; motor 380/660 V trên lưới 380 V đấu tam giác.
• Không có nước đọng, gỉ xanh trên đồng; gioăng nắp và ốc siết cáp còn kín.

Quay tay trục

Tách motor khỏi tải rồi quay trục bằng tay: trục tốt quay nhẹ, đều. Lạo xạo, kẹt theo chu kỳ hoặc tiếng cọ là dấu hiệu ổ bi hỏng, rotor cọ stator do bạc đạn mòn làm lệch tâm, hoặc cánh quạt chạm nắp. Lắc trục theo phương hướng kính mà cảm nhận được độ rơ là ổ bi đã mòn quá mức; rơ dọc trục nhỏ là bình thường. Với động cơ giảm tốc, trục quay nặng hơn nhiều do bánh răng và phớt dầu, muốn đánh giá riêng motor phải tách khỏi hộp số.

4. Đo điện trở 3 cuộn dây và tính độ lệch

Đo điện trở một chiều của từng pha stator phát hiện đứt dây, chập vòng nặng và mối nối lỏng. Ba pha của motor tốt có điện trở gần như bằng nhau vì quấn cùng số vòng, cùng cỡ dây.

Chuẩn bị và chọn dụng cụ

• Tháo cáp nguồn và cầu nối sao/tam giác để đo riêng U1–U2, V1–V2, W1–W2. Nếu để nguyên cầu nối tam giác, mỗi lần đo chỉ thấy một cuộn song song với hai cuộn còn lại, sai lệch giữa các pha bị che bớt.
• Motor nhỏ (khoảng dưới 4–5 kW) có điện trở pha từ vài ohm, đồng hồ vạn năng tốt đo được, nhưng phải trừ điện trở que đo: chập hai que, đọc số dư (thường 0,1–0,3 Ω) rồi trừ đi.
• Motor từ khoảng 7,5 kW trở lên có điện trở pha dưới 1 Ω, có khi vài chục miliohm; cần miliohm kế hoặc cầu đo 4 dây (kiểu Kelvin) để loại sai số dây đo và tiếp xúc.

Công thức độ lệch và ví dụ

Độ lệch % = (giá trị lớn nhất − giá trị nhỏ nhất) / giá trị trung bình × 100.

Ví dụ motor 4 kW đấu tam giác, sau khi tháo cầu nối đo được U = 2,41 Ω; V = 2,43 Ω; W = 2,46 Ω. Trung bình 2,433 Ω, chênh lớn nhất 0,05 Ω, độ lệch ≈ 2,1 %. Kết quả chấp nhận được với motor nhỏ.

Ngưỡng trên là giá trị tham khảo phổ biến; có tài liệu đặt 1–2 % cho motor lớn, trong khi motor nhỏ có thể lệch 3–5 % ngay từ khi mới, nên xu hướng so với lần đo trước có giá trị hơn con số tuyệt đối.

Quy đổi điện trở về 20 °C

Điện trở đồng tăng khoảng 0,39 % mỗi độ C. Quy đổi về 20 °C cho dây đồng: R20 = Rt × (234,5 + 20) / (234,5 + t), với Rt là điện trở đo được ở nhiệt độ cuộn dây t (°C). Ví dụ đo 2,80 Ω khi cuộn dây 60 °C: R20 = 2,80 × 254,5 / 294,5 ≈ 2,42 Ω. Cuộn dây nhôm dùng hằng số 225 thay cho 234,5.

Chập vài vòng trong một cuộn chỉ làm điện trở giảm dưới sai số đồng hồ, nên điện trở ba pha bằng nhau chưa chắc cuộn dây còn tốt. Muốn phát hiện chập vòng sớm, cần so điện cảm từng pha bằng máy đo LCR hoặc thử xung (surge test) ở xưởng quấn motor.

5. Đo điện trở cách điện bằng megomet

Điện trở cách điện là điện trở giữa cuộn dây và vỏ, hoặc giữa các pha, đo bằng điện áp một chiều cao. Đây là phép thử bắt buộc với motor để lâu, bị ngập nước hoặc vừa quấn lại.

• Đo điện trở cách điện bằng megomet: một que kẹp vào cọc pha, que còn lại kẹp vào vỏ motor đã cạo sạch sơn hoặc vào bulông tiếp đất.

Chọn điện áp thử

Motor hạ thế (dưới 1.000 V) đo bằng megomet 500 V DC; nhiều đơn vị dùng 1.000 V DC cho motor 380–690 V khi nghiệm thu. Motor 3,3 kV dùng 1.000–2.500 V DC. Không dùng 2.500 V hoặc 5.000 V cho motor hạ thế cũ, từng ẩm: điện áp quá cao có thể đánh thủng lớp cách điện đang yếu, biến motor "cần sấy" thành motor "phải quấn lại".

Cách đo pha–vỏ và pha–pha

• Tháo cáp nguồn; tháo dây cảm biến nhiệt (PTC, PT100) và điện trở sấy nếu có, nối tắt các đầu cảm biến xuống đất để không làm hỏng chúng.
• Nối tắt ba pha, đo với vỏ; kết quả thấp thì tách từng pha để tìm pha hỏng.
• Kẹp que E vào vỏ tại điểm sạch sơn, que L vào cọc pha, đọc giá trị sau 1 phút.
• Đo pha–pha chỉ có nghĩa khi đã tháo hết cầu nối sao hoặc tam giác, sau đó đo U–V, V–W, W–U. Motor chỉ có 3 đầu dây ra (đã nối sẵn bên trong) thì chỉ đo được pha–vỏ.

Ngưỡng điện trở cách điện tối thiểu

Quy tắc kinh điển trong IEEE 43: giá trị tối thiểu sau 1 phút, quy về 40 °C, bằng (điện áp định mức tính theo kV + 1) MΩ; motor 380 V có ngưỡng khoảng 1,4 MΩ. Phiên bản mới của tiêu chuẩn nâng ngưỡng cho cuộn dây quấn rời dưới 1 kV lên 5 MΩ. Thực tế, khi đo motor 380 V bằng megomet 500 V có thể tham chiếu:

Điện trở cách điện giảm mạnh khi nhiệt độ tăng, theo kinh nghiệm cứ tăng khoảng 10 °C thì giá trị còn một nửa. Vì vậy luôn ghi nhiệt độ và độ ẩm kèm số đo.

Chỉ số phân cực PI

PI = giá trị đo ở phút thứ 10 / giá trị ở phút thứ 1. Cách điện khô, sạch cho số đọc tăng đều theo thời gian nên PI lớn; cách điện ẩm, bẩn có dòng rò bề mặt gần như không đổi, số đọc đứng yên, PI tiến về 1. PI ít phụ thuộc nhiệt độ nên so sánh giữa các lần đo đáng tin hơn.

IEEE 43 khuyến nghị PI tối thiểu 2,0 cho cách điện cấp B, F, H. Khi giá trị 1 phút đã rất cao (trên khoảng 5.000 MΩ), PI có thể ra thấp mà không phản ánh lỗi, không cần dựa vào PI.

Motor bị ẩm: sấy rồi đo lại

Motor nằm kho lâu hoặc bị ngập thường có cách điện thấp nhưng chưa hỏng. Sấy bằng tủ sấy hoặc đèn sấy ở khoảng 80–90 °C, mở nắp hộp cực cho hơi nước thoát, hoặc cấp dòng điện thấp vào cuộn dây để tự sinh nhiệt. Đo megomet vài giờ một lần: giá trị ban đầu thường giảm (hơi nước đang thoát) rồi mới tăng và ổn định. Motor nhiễm nước biển, hóa chất cần rửa cuộn dây ở xưởng. Riêng motor phòng nổ trong khu vực có khí cháy, chỉ mở hộp cực và đo megomet khi đã có giấy phép làm việc và xác nhận an toàn khí, vì đấu que đo có thể tạo tia lửa nhỏ.

6. Chạy thử không tải: đo dòng, điện áp và độ lệch 3 pha

Khi cuộn dây và cách điện đạt, đấu lại cầu nối đúng sơ đồ, siết chặt cọc đấu, chạy thử motor chưa nối tải. Lần đầu nên nhấp 1–2 giây để kiểm tra chiều quay và tiếng động; chiều quay sai thì đảo hai pha như hướng dẫn ở bài phương pháp đổi chiều quay động cơ điện 3 pha. Dòng khởi động gấp nhiều lần định mức trong vài giây là bình thường; cách hạn chế dòng này nằm trong bài phương pháp khởi động động cơ điện 3 pha.

Lệch điện áp

Đo U–V, V–W, W–U tại hộp cực khi motor đang chạy. Theo NEMA MG 1: độ lệch % = độ lệch lớn nhất so với trung bình / trung bình × 100. Ví dụ 392 V, 384 V, 378 V: trung bình 384,7 V, độ lệch lớn nhất 7,3 V, lệch ≈ 1,9 %. NEMA khuyến nghị giảm tải khi lệch áp vượt 1 % và không vận hành khi vượt 5 %. Lệch áp nhỏ đã làm dòng lệch nhiều lần hơn vì thành phần thứ tự nghịch tạo từ trường quay ngược trong rotor.

Dòng điện không tải

Kẹp ampe kìm lần lượt từng dây pha, không kẹp cả cáp nhiều lõi. Dòng không tải của motor rotor lồng sóc chủ yếu là dòng từ hóa nên khá lớn:

Đây là giá trị điển hình, thay đổi theo từng hãng; tốt nhất so với chính motor đó khi còn mới. Dòng không tải cao rõ rệt thường do điện áp lưới cao, đấu tam giác nhầm cho motor cần đấu sao, quấn lại thiếu vòng, khe hở không khí lớn do mòn ổ bi, hoặc lõi thép hỏng sau khi đốt cuộn dây cũ quá nhiệt. Dòng không tải thấp bất thường có thể do đấu sao nhầm cho motor cần tam giác, kéo tải sẽ quá dòng.

Độ lệch dòng 3 pha

Tính như lệch áp. Ví dụ 3,1 A; 3,0 A; 3,5 A: trung bình 3,2 A, độ lệch lớn nhất 0,3 A, lệch ≈ 9,4 %. Dưới khoảng 5 % là bình thường; 5–10 % cần tìm nguyên nhân, trước hết kiểm tra điện áp lưới; trên 10 % không nên chạy lâu dài.

Để biết lỗi do nguồn hay do motor, dùng phép "xoay pha": đổi vòng cả ba dây nguồn (L1 vào V, L2 vào W, L3 vào U, giữ nguyên chiều quay) rồi đo lại. Dòng cao "đi theo" dây nguồn thì lỗi ở lưới, cáp, contactor hoặc CB; dòng cao vẫn nằm ở cùng một cọc motor thì lỗi ở cuộn dây.

Đo dòng khi có tải

Sau 15–30 phút chạy không tải, nối tải và đo lại. Dòng có tải không được vượt dòng định mức trên nhãn (nhân hệ số SF nếu nhãn có SF lớn hơn 1, trong giới hạn hãng cho phép). Dòng vượt định mức thì kiểm tra tải cơ (kẹt, dây đai quá căng) trước khi nghi motor. Dòng định mức theo cỡ công suất có thể đối chiếu tại trang motor điện 3 pha 5HP 4kW và các trang công suất khác.

Video dưới đây minh họa việc đấu điện và dùng ampe kìm đo dòng không tải của motor 3 pha khi chạy thử.

7. Kiểm tra nhiệt độ, độ rung và tiếng ổ bi khi vận hành

• Kiểm tra nhiệt độ thân vỏ, ổ bi bằng súng nhiệt hồng ngoại và đo độ rung tại gối đỡ ổ bi khi motor đang chạy có tải.

Nhiệt độ theo cấp cách điện

IEC 60034-1 quy định mức tăng nhiệt cho phép của cuộn dây (đo bằng phương pháp điện trở) trên nhiệt độ môi trường tối đa 40 °C:

Phần lớn motor phổ thông dùng cách điện cấp F nhưng thiết kế tăng nhiệt cấp B, dự trữ khoảng 25 K. Súng hồng ngoại chỉ đo được bề mặt vỏ, luôn thấp hơn điểm nóng nhất trong cuộn dây. Khi đo:

• Đo trên vùng sơn mờ, không đo kim loại bóng (hệ số phát xạ thấp làm số đọc thấp hơn thực tế nhiều).
• So hai đầu ổ bi (đầu trục và phía quạt): một đầu nóng hơn đầu kia trên 10–15 °C cần kiểm tra mỡ, độ căng dây đai, độ đồng tâm khớp nối.
• Ghi nhiệt độ môi trường, đo cùng điểm, cùng mức tải; xu hướng tăng dần quan trọng hơn một lần đo cao.

Theo quy tắc kinh nghiệm, vượt giới hạn nhiệt khoảng 10 °C thì tuổi thọ cách điện giảm còn khoảng một nửa.

Độ rung tính bằng mm/s

Độ rung đánh giá bằng vận tốc rung hiệu dụng (mm/s RMS) đo ở gối đỡ ổ bi theo ba phương. Với máy nhỏ đến 15 kW (nhóm I), ISO 10816-1 dùng các ranh giới vùng sau; bộ ISO 20816 mới kế thừa cách phân vùng này.

Mẹo phân biệt nguyên nhân: rung biến mất ngay khi cắt điện (rotor vẫn quay theo quán tính) là do điện từ, như lệch khe hở không khí, lỗi thanh dẫn rotor, lệch áp. Rung giảm dần theo tốc độ là do cơ khí, như mất cân bằng, lệch tâm khớp nối, chân đế không phẳng, ổ bi hỏng.

Nghe tiếng ổ bi

Dùng ống nghe cơ khí hoặc tua vít dài áp vào nắp ổ bi (cẩn thận phần quay). Ổ bi tốt rì đều, êm; lạo xạo như cát là mỡ bẩn hoặc rãnh lăn rỗ; gõ lách cách theo chu kỳ là viên bi hoặc vòng cách hỏng; rít cao thường do thiếu mỡ. Motor chạy biến tần còn có thể bị ăn mòn điện ổ bi do dòng điện trục, tạo vết sọc kiểu "ván giặt" trên rãnh lăn.

8. Xác định 6 đầu dây motor 3 pha khi mất nhãn

Motor 6 đầu dây có ba cuộn độc lập, mỗi cuộn có đầu (U1, V1, W1) và cuối (U2, V2, W2); đấu nhầm đầu cuối một cuộn, motor kêu ù, rung và nóng nhanh.

Bước 1: tìm 3 cặp cuộn dây

Dùng thang ohm đo giữa các đầu dây; hai đầu thông nhau với điện trở nhỏ thuộc cùng một cuộn. Đánh dấu tạm ba cuộn A, B, C và kiểm tra điện trở ba cuộn xấp xỉ nhau.

Bước 2: xác định đầu cuối bằng pin và đồng hồ kim

• Nối đồng hồ kim (hoặc đồng hồ số có thang mV nhạy) ở thang DC nhỏ vào hai đầu cuộn B.
• Chạm nhanh pin 1,5–9 V vào cuộn A, cực dương vào đầu ta quy ước là "đầu" của A.
• Xét cú giật kim ngay lúc đóng mạch và ghi lại chiều giật. Làm tương tự với cuộn C (vẫn cấp pin vào A theo đúng cực cũ), đảo hai que đo trên C cho đến khi kim giật cùng chiều với lần đo cuộn B. Khi đó các đầu dây đang nối que dương ở B và C là cùng một loại (cùng là đầu hoặc cùng là cuối); đánh nhãn tạm rồi xác nhận ở bước 3.
• Lúc ngắt pin, kim giật ngược lại, không xét cú giật này.

Bước 3: kiểm chứng bằng điện áp xoay chiều thấp

Phép thử pin dễ nhầm dấu nên cần kiểm chứng. Nối tiếp cuộn A và B (cuối A nối đầu B theo nhãn vừa đánh), cấp vào hai đầu còn lại điện áp xoay chiều thấp từ biến áp cách ly (vài chục volt), đo điện áp trên cuộn C. Có điện áp rõ rệt nghĩa là đánh dấu đúng; điện áp gần bằng 0 nghĩa là A và B đang nối cùng tên, phải đảo nhãn B. Làm tương tự với cặp A–C.

Cuối cùng chạy thử không tải: ba dòng cân bằng, motor êm là đúng; một pha ngược làm dòng một pha cao vọt và motor gầm to.

9. Kiểm tra motor 3 pha cũ khi mua

Rủi ro của motor cũ, hàng bãi nằm ở chỗ không nhìn thấy: cuộn dây quấn lại kém, cách điện ẩm, ổ bi mòn, trục cong. Mang theo đồng hồ vạn năng, megomet cầm tay, ampe kìm và kiểm tra theo danh sách:

• Nhãn máy: còn nguyên, đọc được công suất, điện áp, dòng, tốc độ; đối chiếu chiều cao tâm trục và kích thước thân với công suất ghi trên nhãn.
• Dấu hiệu quấn lại: dây ra mới tinh, khác màu, vecni còn bóng ướt hoặc chảy loang. Khi đó phải đo dòng không tải để xem số vòng có giữ nguyên.
• Trục và ổ bi: quay êm, không rơ hướng kính; đầu trục không đảo, rãnh then không toe.
• Cuộn dây và cách điện: điện trở 3 cuộn lệch không quá vài phần trăm; megomet 500 V cho từ vài chục MΩ trở lên, thấp hơn thì tính thêm công sấy.
• Chạy thử: tối thiểu 10–15 phút không tải, dòng ba pha cân bằng và phù hợp cỡ motor, không tiếng gõ, rung thấp, vỏ ấm đều.

Motor của các hãng lớn như động cơ điện Teco có nhãn và kích thước theo chuẩn IEC nên đối chiếu dễ hơn; motor không rõ xuất xứ càng cần đo dòng có tải thực tế để biết công suất thật. Cấp bảo vệ IP, cấp hiệu suất và kiểu lắp xem thêm ở bài phân loại động cơ điện xoay chiều 3 pha.

10. Bảng triệu chứng – nguyên nhân – cần kiểm tra gì

Nhiều trường hợp có hơn một nguyên nhân cùng lúc; đo đủ thông số rồi mới kết luận, tránh thay motor trong khi lỗi nằm ở contactor hay đầu cốt. Các thói quen vận hành giúp giảm những lỗi trên có trong bài lưu ý khi sử dụng động cơ điện 3 pha.

11. Lỗi đo hay gặp khi kiểm tra động cơ 3 pha

• Đo điện trở khi chưa tháo cầu nối: đấu tam giác thì các cuộn song song nhau, đấu sao thì đo ra hai pha nối tiếp; độ lệch giữa các pha bị che khuất.
• Đo megomet khi chưa tách biến tần, khởi động mềm: 500–1.000 V DC có thể đánh hỏng IGBT, thyristor, tụ bù, rơ le bảo vệ điện tử. Luôn tháo cáp motor khỏi các thiết bị này trước khi đo.
• Kẹp que đất lên bề mặt sơn: lớp sơn cách điện làm kết quả cao giả tạo; cạo sạch điểm tiếp xúc hoặc kẹp vào bulông tiếp đất.
• Đo dòng phía nguồn biến tần: dòng đầu vào biến tần khác hẳn dòng motor; phải đo trên cáp motor bằng ampe kìm đo RMS thực.

Tổng quan về các loại motor, thông số và tiêu chuẩn có trong bài tổng quan về động cơ điện 3 pha; các model theo công suất xem tại danh mục motor điện 3 pha.

12. Câu hỏi thường gặp về cách kiểm tra động cơ điện 3 pha

• Motor 3 pha đo cách điện bao nhiêu MΩ là đạt? Với motor 380 V đo bằng megomet 500 V, ngưỡng tối thiểu theo quy tắc kinh điển là khoảng 1,4 MΩ, còn phiên bản mới của IEEE 43 đặt 5 MΩ cho cuộn dây dưới 1 kV. Dưới khoảng 5 MΩ nên sấy rồi đo lại.
• Đồng hồ vạn năng có đo được điện trở cách điện motor không? Không đáng tin. Đồng hồ vạn năng chỉ dùng vài volt nên chỉ phát hiện chạm vỏ chết, không thấy cách điện yếu vốn chỉ rò ở điện áp cao; phải dùng megomet 500 V hoặc 1.000 V DC.
• Dòng 3 pha lệch bao nhiêu thì motor có vấn đề? Dưới khoảng 5 % là bình thường, 5–10 % cần tìm nguyên nhân, trên 10 % không nên vận hành lâu. Kiểm tra lệch áp trước, rồi xoay pha để biết lỗi do nguồn hay motor.
• Motor 3 pha nóng bao nhiêu độ là bình thường? Vỏ motor chạy đầy tải thường ở khoảng 50–80 °C, sờ tay không giữ lâu được vẫn có thể bình thường. Giới hạn thật nằm ở cuộn dây: cấp F cho phép tăng nhiệt 105 K trên môi trường 40 °C.
• Làm sao biết motor 3 pha bị chạm vỏ? Cắt điện, tháo cáp nguồn, đo megomet giữa từng pha và vỏ; gần 0 MΩ là chạm vỏ. Khi đang chạy, dấu hiệu là nhảy chống giật hoặc bút thử báo điện trên vỏ.
• Motor 3 pha kêu ù nhưng không quay là do đâu? Phổ biến nhất là mất một pha (đứt cầu chì, tiếp điểm contactor cháy), sau đó là kẹt cơ khí, điện áp quá thấp hoặc đấu ngược một cuộn. Cắt điện ngay vì motor mất pha đứng yên cháy cuộn dây rất nhanh.
• Đo điện trở cuộn dây ra vô cùng hoặc gần 0 Ω nghĩa là gì? Vô cùng (OL) là cuộn dây hở mạch: đứt dây, đứt mối hàn đầu ra, hoặc đang đo hai đầu không cùng cuộn. Gần 0 Ω ở motor nhỏ là dấu hiệu chập; motor lớn vốn chỉ vài chục miliohm nên cần miliohm kế mới kết luận được.
• Dòng không tải motor 3 pha bao nhiêu là bình thường? Motor 4 cực cỡ phổ thông có dòng không tải điển hình khoảng 30–45 % dòng định mức; motor 6–8 cực và motor dưới 1 kW cao hơn. Quan trọng là ba pha cân bằng và không tăng so với lần đo trước.
• Motor để kho lâu có cần kiểm tra trước khi chạy không? Có. Motor để vài tháng nơi ẩm thường giảm cách điện; đo megomet, quay tay trục rồi mới đóng điện.
• Motor rung bao nhiêu mm/s thì phải dừng kiểm tra? Với máy đến 15 kW, trên 1,8 mm/s RMS đã không đạt cho vận hành lâu dài, trên 4,5 mm/s là vùng có thể gây hư hỏng.